Thuật ngữ pháp luật vần Q

56 thuật ngữ · trang 1/2 · bấm tên để xem định nghĩa đầy đủ, ví dụ và điều luật.

• Quá cảnh hàng hóa Hải quan - Xuất nhập khẩu chuyên sâu

  Quá cảnh hàng hóa là việc vận chuyển hàng hóa thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân nước ngoài đi qua lãnh thổ Việt Nam sang nước thứ ba, kể cả khi có chuyển tải, lưu kho, chia tách lô hàng trong thời gian quá cảnh.

• Quan hệ giữa cha mẹ và con Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Quan hệ giữa cha mẹ và con là tập hợp quyền, nghĩa vụ nhân thân và tài sản giữa cha, mẹ với con, phát sinh từ sự kiện sinh đẻ, việc nuôi con nuôi hoặc sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản (Chương V Luật HNGĐ 2014).

• Quan hệ lao động Lao động chuyên sâu

  Quan hệ lao động là quan hệ xã hội phát sinh khi thuê mướn, sử dụng lao động, trả lương giữa người lao động, người sử dụng lao động, tổ chức đại diện và cơ quan nhà nước; gồm cá nhân và tập thể (khoản 5 Điều 3 BLLĐ).

• Quan hệ thừa kế giữa con nuôi và cha mẹ nuôi Thừa kế chuyên sâu chuyên sâu

  Con nuôi và cha nuôi, mẹ nuôi được thừa kế di sản của nhau ở hàng thứ nhất, con của con nuôi được thế vị (Điều 653 BLDS 2015); điều kiện là việc nuôi con nuôi được đăng ký hợp pháp.

• Quản lý hoạt động bay Hàng không chuyên sâu

  Quản lý hoạt động bay là việc tổ chức khai thác, sử dụng vùng trời, cấp phép bay, bảo đảm hoạt động bay và phối hợp điều hành để tàu bay hoạt động an toàn, điều hòa, hiệu quả trong lãnh thổ và vùng thông báo bay Việt Nam.

• Quan trắc môi trường Môi trường chuyên sâu

  Quan trắc môi trường là việc theo dõi liên tục, định kỳ, đột xuất, có hệ thống về thành phần môi trường, các nhân tố tác động và chất thải để đánh giá hiện trạng, diễn biến chất lượng môi trường.

• Quảng cáo thương mại Thương mại chuyên sâu

  Quảng cáo thương mại là việc thương nhân dùng người, phương tiện để giới thiệu hàng hóa, dịch vụ, hoạt động kinh doanh của mình tới khách hàng; từ 01/01/2026 hoạt động này chỉ còn chịu Luật Quảng cáo.

• Quấy rối tình dục tại nơi làm việc Lao động chuyên sâu

  Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận (khoản 9 Điều 3 BLLĐ 2019).

• Quốc tịch tàu biển Hàng hải chuyên sâu

  Quốc tịch tàu biển là mối liên hệ pháp lý giữa con tàu với quốc gia nơi tàu đăng ký, thể hiện bằng quyền và nghĩa vụ mang cờ quốc gia đó; tàu chỉ mang một quốc tịch tại một thời điểm.

• Quỹ bảo trì nhà chung cư Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Quỹ bảo trì nhà chung cư (luật gọi là kinh phí bảo trì phần sở hữu chung) là khoản 2% giá trị căn hộ người mua nộp riêng ngoài giá bán, gửi tài khoản ngân hàng và chỉ được chi để bảo trì, thay thế phần sở hữu chung.

• Quy chuẩn kỹ thuật môi trường Môi trường chuyên sâu

  Quy chuẩn kỹ thuật môi trường là quy định bắt buộc áp dụng về mức giới hạn của thông số chất lượng môi trường, hàm lượng chất ô nhiễm trong chất thải và các yêu cầu kỹ thuật, quản lý do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

• Quỹ đầu tư chứng khoán Chứng khoán chuyên sâu

  Quỹ đầu tư chứng khoán là quỹ hình thành từ vốn góp của nhà đầu tư nhằm thu lợi nhuận từ đầu tư chứng khoán hoặc tài sản khác, kể cả bất động sản, trong đó nhà đầu tư không có quyền kiểm soát hằng ngày việc ra quyết định đầu tư.

• Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch Du lịch chuyên sâu

  Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, có tư cách pháp nhân, do Thủ tướng thành lập, dùng cho xúc tiến, nghiên cứu thị trường, đào tạo, truyền thông du lịch (Điều 70, 71 Luật Du lịch).

• Quy hoạch sử dụng đất Đất đai chuyên sâu

  Quy hoạch sử dụng đất là việc Nhà nước phân bổ chỉ tiêu và khoanh vùng đất đai cho từng mục đích trong một thời kỳ, theo từng đơn vị hành chính. Nó quyết định thửa đất được chuyển sang đất ở hay sẽ thành đường, trường học.

• Quy hoạch xây dựng Xây dựng chuyên sâu

  Quy hoạch xây dựng là việc tổ chức không gian, hạ tầng, nhà ở cho đô thị, nông thôn, khu chức năng; từ 01/7/2025 được gọi và điều chỉnh là quy hoạch đô thị và nông thôn theo Luật số 47/2024/QH15.

• Quy tắc giao thông Giao thông chuyên sâu

  Quy tắc giao thông là các chuẩn mực bắt buộc về cách đi trên đường bộ — đi bên phải, đúng làn, chấp hành báo hiệu, tốc độ, vượt, nhường đường, dừng đỗ… — quy định tại Chương II (Điều 10 – 33) Luật TTATGT đường bộ 2024.

• Quyền bào chữa Hình sự chuyên sâu

  Quyền bào chữa là quyền của người bị buộc tội được tự mình hoặc nhờ luật sư, người khác đưa ra chứng cứ, lý lẽ để chứng minh mình vô tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (Điều 31 Hiến pháp, Điều 16 BLTTHS).

• Quyền bề mặt Dân sự chuyên sâu

  Quyền bề mặt là quyền của một người đối với mặt đất, mặt nước, khoảng không trên mặt đất, mặt nước và lòng đất mà quyền sử dụng đất thuộc về người khác (Điều 267 BLDS 2015).

• Quyền cầm giữ hàng hải Hàng hải chuyên sâu

  Quyền cầm giữ hàng hải là quyền ưu tiên của người có một trong năm loại khiếu nại tại Điều 41 Bộ luật Hàng hải được đòi bồi thường từ chính con tàu, đứng trên cả thế chấp và vẫn bám theo tàu khi tàu đổi chủ.

• Quyền cổ đông thiểu số Doanh nghiệp chuyên sâu

  Quyền cổ đông thiểu số là nhóm quyền Luật Doanh nghiệp trao cho cổ đông nắm ít cổ phần để giám sát và chống lạm quyền của cổ đông lớn, Hội đồng quản trị: xem tài liệu, triệu tập họp, đề cử, khởi kiện, hủy nghị quyết.

• Quyền có tài sản riêng của con Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Quyền có tài sản riêng của con là quyền của người con, kể cả khi chưa thành niên, được sở hữu tài sản tách khỏi tài sản của cha mẹ: tài sản được thừa kế riêng, tặng cho riêng, thu nhập do lao động… (Điều 75 Luật HNGĐ 2014).

• Quyền của chủ thể dữ liệu CNTT - Dữ liệu cá nhân chuyên sâu

  Quyền của chủ thể dữ liệu là các quyền của người có dữ liệu cá nhân được xử lý: được biết, đồng ý, rút đồng ý, xem, sửa, yêu cầu cung cấp, xóa, hạn chế, phản đối xử lý, khiếu nại, đòi bồi thường (Điều 4 Luật 91/2025/QH15).

• Quyền của hành khách hàng không Hàng không chuyên sâu

  Quyền của hành khách hàng không là các quyền luật định của người có vé: được chở cùng hành lý đến nơi, được hoàn vé, được thông báo giới hạn bồi thường, được từ chối bay, được miễn cước hành lý tối thiểu.

• Quyền của khách du lịch Du lịch chuyên sâu

  Quyền của khách du lịch là tám nhóm quyền tại Điều 11 Luật Du lịch 2017: được cung cấp thông tin, được bảo đảm quyền lợi theo hợp đồng, được an toàn và đối xử bình đẳng, được khiếu nại, kiến nghị và bồi thường.

• Quyền của người bệnh Y tế - Dược chuyên sâu

  Quyền của người bệnh là sáu nhóm quyền luật bảo đảm cho người dùng dịch vụ y tế: được thông tin, chữa an toàn, được tôn trọng và giữ bí mật, lựa chọn, xem bệnh án và chi phí, từ chối điều trị, kiến nghị và đòi bồi thường.

• Quyền của người học Giáo dục chuyên sâu

  Quyền của người học là các quyền tại Điều 83 Luật Giáo dục: được học để phát triển toàn diện, được tôn trọng, học vượt lớp hoặc kéo dài, học trong môi trường an toàn, được cấp văn bằng, kiến nghị và hưởng chính sách.

• Quyền của người lao động Lao động chuyên sâu

  Quyền của người lao động là mức bảo đảm tối thiểu cho người làm theo hợp đồng lao động: việc làm không bị phân biệt, lương, nghỉ có lương, an toàn, tham gia công đoàn, nghỉ việc và đình công (Điều 5 BLLĐ 2019).

• Quyền của người thừa kế Thừa kế chuyên sâu chuyên sâu

  Quyền của người thừa kế là các quyền phát sinh từ thời điểm mở thừa kế: nhận hoặc từ chối di sản, yêu cầu chia, tham gia thỏa thuận, đòi người quản lý giao di sản, yêu cầu Tòa xác nhận quyền (Điều 614, 620, 623, 656 BLDS 2015).

• Quyền định đoạt Dân sự chuyên sâu

  Quyền định đoạt là quyền chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản — quyền năng quyết định số phận pháp lý của tài sản (Điều 192 BLDS 2015).

• Quyền đối với bất động sản liền kề Dân sự chuyên sâu

  Quyền đối với bất động sản liền kề là quyền được thực hiện trên một bất động sản (chịu hưởng quyền) để phục vụ việc khai thác một bất động sản khác của người khác (hưởng quyền) — như lối đi, cấp thoát nước (Điều 245 BLDS 2015).

• Quyền đối với giống cây trồng Nông nghiệp - Lâm nghiệp chuyên sâu

  Quyền đối với giống cây trồng là quyền sở hữu trí tuệ của tổ chức, cá nhân đối với giống cây trồng mới do mình chọn tạo hoặc phát hiện và phát triển, xác lập khi được cấp Bằng bảo hộ giống cây trồng.

• Quyền đối với hình ảnh Dân sự chuyên sâu

  Quyền đối với hình ảnh là quyền nhân thân của cá nhân quyết định việc người khác có được dùng hình ảnh của mình hay không; dùng phải được đồng ý, dùng để kinh doanh phải trả thù lao (Điều 32 BLDS 2015).

• Quyền hưởng dụng Dân sự chuyên sâu

  Quyền hưởng dụng là quyền khai thác công dụng và hưởng hoa lợi, lợi tức đối với tài sản thuộc sở hữu của người khác trong một thời hạn nhất định (Điều 257 BLDS 2015).

• Quyền khai thác khoáng sản Năng lượng - Khoáng sản chuyên sâu

  Quyền khai thác khoáng sản là quyền được Nhà nước cho phép đưa khoáng sản ra khỏi lòng đất trong khu vực, trữ lượng, thời hạn ghi trong giấy phép, có được qua đấu giá hoặc không đấu giá và phải trả tiền cấp quyền.

• Quyền liên quan đến quyền tác giả Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Quyền liên quan đến quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng và tín hiệu mang chương trình được mã hóa; bảo hộ 50 năm, phát sinh tự động.

• Quyền lợi bảo hiểm Bảo hiểm chuyên sâu

  Quyền lợi bảo hiểm là những khoản tiền, dịch vụ mà người được bảo hiểm hoặc người thụ hưởng được nhận khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, theo phạm vi, điều kiện ghi trong hợp đồng bảo hiểm.

• Quyền nhân thân của tác giả Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Quyền nhân thân của tác giả là nhóm quyền gắn với con người đã sáng tạo ra tác phẩm: đặt tên, đứng tên, công bố và bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm (Điều 19 Luật Sở hữu trí tuệ); phần lớn không bán được và được bảo hộ vô thời hạn.

• Quyền nhân thân Dân sự chuyên sâu

  Quyền nhân thân là quyền dân sự gắn liền với mỗi cá nhân và không chuyển giao được cho người khác, như quyền có họ tên, quyền đối với hình ảnh, danh dự, đời sống riêng tư (Điều 25 BLDS 2015).

• Quyền nuôi con Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Quyền nuôi con (sau ly hôn) là quyền được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung; do cha mẹ thỏa thuận, không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định theo quyền lợi mọi mặt của con (Điều 81 Luật HNGĐ 2014).

• Quyền riêng tư CNTT - Dữ liệu cá nhân chuyên sâu

  Quyền riêng tư là quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và bí mật thư tín, điện thoại, các hình thức trao đổi thông tin riêng (Điều 21 Hiến pháp 2013, Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015).

• Quyền sở hữu công nghiệp Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Quyền sở hữu công nghiệp là quyền đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí, nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý, bí mật kinh doanh và quyền chống cạnh tranh không lành mạnh (khoản 4 Điều 4 Luật SHTT).

• Quyền sở hữu nhà ở Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Quyền sở hữu nhà ở là quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt nhà ở của chủ sở hữu, được Nhà nước công nhận qua giấy chứng nhận và bảo hộ, không bị quốc hữu hóa (Điều 7, 9, 10 Luật Nhà ở 2023).

• Quyền sở hữu trí tuệ Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Quyền sở hữu trí tuệ là quyền của tổ chức, cá nhân đối với các đối tượng quyền tác giả và quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng (khoản 1 Điều 4 Luật SHTT, sửa đổi từ 01/4/2026).

• Quyền sở hữu Dân sự chuyên sâu

  Quyền sở hữu là quyền của chủ sở hữu chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản của mình theo quy định của luật (Điều 158 BLDS 2015); đây là quyền dân sự đầy đủ nhất đối với tài sản.

• Quyền sử dụng đất chung của chung cư Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Quyền sử dụng đất chung của chung cư là quyền các chủ căn hộ cùng sử dụng đất xây khối nhà, sân, cây xanh, hạ tầng phục vụ chung cư, thời hạn ổn định lâu dài, quyết định theo đa số (Điều 92 Nghị định 102/2024/NĐ-CP).

• Quyền sử dụng đất Đất đai chuyên sâu

  Quyền sử dụng đất là quyền tài sản Nhà nước trao cho người sử dụng đất: được khai thác đất và, khi đủ điều kiện, được chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn.

• Quyền sử dụng Dân sự chuyên sâu

  Quyền sử dụng là quyền khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản; chủ sở hữu có quyền này, và có thể chuyển giao cho người khác theo thỏa thuận hoặc theo luật (Điều 189 BLDS 2015).

• Quyền tác giả Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu, gồm quyền nhân thân và quyền tài sản; phát sinh tự động khi tác phẩm được định hình, không cần đăng ký.

• Quyền tài sản của tác giả Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Quyền tài sản của tác giả là nhóm độc quyền khai thác kinh tế tác phẩm: làm tác phẩm phái sinh, biểu diễn, sao chép, phân phối, phát sóng, truyền đạt đến công chúng, cho thuê (Điều 20 Luật SHTT).

• Quyền thăm nom con Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Quyền thăm nom con là quyền và nghĩa vụ của cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con sau ly hôn được gặp gỡ, chăm sóc con mà không ai được cản trở; chỉ Tòa án mới hạn chế được quyền này (Điều 82 Luật HNGĐ 2014).

175 thuật ngữ vần Q định nghĩa nguyên văn trong luật →