Thuật ngữ pháp luật vần C

120 thuật ngữ · trang 1/3 · bấm tên để xem định nghĩa đầy đủ, ví dụ và điều luật.

• Cải tạo, phục hồi môi trường Môi trường chuyên sâu

  Cải tạo, phục hồi môi trường là các biện pháp đưa đất, nước, thảm thực vật, cảnh quan bị khai thác, ô nhiễm hoặc sự cố tác động về trạng thái an toàn; bắt buộc với khai thác khoáng sản, kèm ký quỹ.

• Cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư là việc phá dỡ nhà chung cư thuộc diện phải phá dỡ theo Luật Nhà ở 2023 để xây mới theo dự án, kèm bồi thường, tái định cư và bố trí chỗ ở tạm thời cho chủ sở hữu.

• Cầm cố tài sản Dân sự chuyên sâu

  Cầm cố tài sản là việc bên cầm cố giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên nhận cầm cố giữ để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ (Điều 309 Bộ luật Dân sự 2015).

• Cấm đi khỏi nơi cư trú Tố tụng hình sự chuyên sâu

  Cấm đi khỏi nơi cư trú là biện pháp ngăn chặn buộc bị can, bị cáo có nơi cư trú rõ ràng không rời xã, phường, đặc khu nơi cư trú khi chưa được phép, để bảo đảm có mặt khi được triệu tập.

• Căn hộ chung cư Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Căn hộ chung cư là một không gian ở khép kín trong nhà chung cư, thuộc sở hữu riêng của người mua, gắn với quyền sở hữu chung phần dùng chung và quyền sử dụng chung thửa đất xây tòa nhà; chỉ được dùng để ở.

• Cảng biển Hàng hải chuyên sâu

  Cảng biển là khu vực gồm vùng đất cảng và vùng nước cảng, được xây dựng kết cấu hạ tầng, lắp đặt trang thiết bị cho tàu thuyền đến, rời để bốc dỡ hàng hóa, đón trả hành khách và thực hiện dịch vụ khác (Điều 73).

• Cảng hàng không, sân bay Hàng không chuyên sâu

  Cảng hàng không là khu vực xác định gồm sân bay và các công trình, trang thiết bị phục vụ hoạt động hàng không; sân bay là phần mặt đất, mặt nước thuộc cảng hàng không để tàu bay cất cánh, hạ cánh và di chuyển.

• Cạnh tranh không lành mạnh Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Cạnh tranh không lành mạnh là hành vi của doanh nghiệp trái nguyên tắc thiện chí, trung thực, tập quán thương mại, gây hoặc có thể gây thiệt hại cho doanh nghiệp khác; điển hình là dùng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn.

• Cạnh tranh lành mạnh Cạnh tranh chuyên sâu

  Cạnh tranh lành mạnh là giành khách bằng giá, chất lượng, dịch vụ theo nguyên tắc trung thực, công bằng, không xâm phạm lợi ích của Nhà nước, người tiêu dùng và doanh nghiệp khác (khoản 2 Điều 5 Luật Cạnh tranh 2018).

• Cáo trạng Tố tụng hình sự chuyên sâu

  Cáo trạng là văn bản tố tụng của Viện kiểm sát quyết định truy tố bị can ra trước Tòa án, nêu hành vi phạm tội, chứng cứ, tội danh và điều, khoản, điểm Bộ luật Hình sự áp dụng; Tòa chỉ xét xử trong giới hạn cáo trạng.

• Cấp dưỡng Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Cấp dưỡng là việc một người đóng góp tiền hoặc tài sản để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người thân không sống chung mà chưa thành niên, không có khả năng lao động hoặc khó khăn, túng thiếu (khoản 24 Điều 3 Luật HNGĐ 2014).

• Cấp giấy chứng nhận cho căn hộ chung cư Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Cấp giấy chứng nhận cho căn hộ chung cư là thủ tục Nhà nước công nhận quyền sở hữu căn hộ và quyền sử dụng chung đất cho người mua, thuê mua; chủ đầu tư phải nộp hồ sơ trong 50 ngày kể từ ngày bàn giao.

• Cấp giấy chứng nhận lần đầu Đất đai chuyên sâu

  Cấp giấy chứng nhận lần đầu là thủ tục Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất và cấp sổ lần đầu cho người đang sử dụng đất ổn định, sau khi đăng ký đất đai và hoàn thành nghĩa vụ tài chính.

• Cấp tín dụng Ngân hàng - Tín dụng chuyên sâu

  Cấp tín dụng là việc tổ chức tín dụng thỏa thuận cho khách hàng sử dụng một khoản tiền, hoặc cam kết cho phép sử dụng, theo nguyên tắc hoàn trả — qua cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh, thư tín dụng.

• Cát, sỏi lòng sông Năng lượng - Khoáng sản chuyên sâu

  Cát, sỏi lòng sông là khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường (nhóm III) nằm ở lòng sông; việc thăm dò, khai thác chịu chế độ quản lý riêng: giấy phép tối đa 10 năm, không khai thác ban đêm, bắt buộc giám sát hành trình.

• Cấu thành tội phạm Hình sự chuyên sâu

  Cấu thành tội phạm là tổng hợp các dấu hiệu chung, đặc trưng cho một loại tội phạm được mô tả trong Bộ luật Hình sự, gồm bốn yếu tố: khách thể, mặt khách quan, chủ thể và mặt chủ quan.

• Cha dượng, mẹ kế và con riêng Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Cha dượng là chồng của mẹ, mẹ kế là vợ của cha, trong quan hệ với con riêng của người kia. Họ có quyền, nghĩa vụ trông nom, nuôi dưỡng, giáo dục con riêng cùng sống chung, và con riêng phụng dưỡng lại (Điều 79 Luật HNGĐ 2014).

• Chậm chuyến, hủy chuyến Hàng không chuyên sâu

  Chậm chuyến là chuyến bay cất cánh muộn hơn 15 phút so với lịch bay căn cứ (từ 04 giờ là chậm kéo dài); hủy chuyến là không thực hiện chuyến bay đã có khách được xác nhận chỗ.

• Chấm dứt hoạt động dự án đầu tư Đầu tư chuyên sâu

  Chấm dứt hoạt động dự án đầu tư là việc dự án kết thúc tư cách pháp lý — do nhà đầu tư tự quyết, hết thời hạn, hoặc bị cơ quan đăng ký đầu tư chấm dứt vì vi phạm, chậm tiến độ, không ký quỹ (Điều 36 Luật Đầu tư 2025).

• Chấm dứt hôn nhân Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Chấm dứt hôn nhân là việc quan hệ vợ chồng hợp pháp kết thúc do ly hôn bằng bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án, hoặc do vợ, chồng chết hay bị Tòa án tuyên bố là đã chết (Chương IV Luật HNGĐ 2014).

• Chấm dứt hợp đồng lao động Lao động chuyên sâu

  Chấm dứt hợp đồng lao động là việc quan hệ lao động giữa hai bên kết thúc vì một trong 13 trường hợp tại Điều 34 Bộ luật Lao động 2019, từ hết hạn, thỏa thuận, đơn phương đến sa thải, cho thôi việc.

• Chăn nuôi Nông nghiệp - Lâm nghiệp chuyên sâu

  Chăn nuôi là ngành kinh tế – kỹ thuật gồm các hoạt động về giống vật nuôi, thức ăn chăn nuôi, điều kiện chăn nuôi, chế biến và thị trường sản phẩm chăn nuôi; tổ chức theo hai hình thức nông hộ và trang trại.

• Chào bán chứng khoán ra công chúng Chứng khoán chuyên sâu

  Chào bán chứng khoán ra công chúng là chào bán qua phương tiện thông tin đại chúng, cho từ 100 nhà đầu tư (không kể nhà đầu tư chuyên nghiệp) hoặc cho nhà đầu tư không xác định; phải đăng ký với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

• Chào bán chứng khoán riêng lẻ Chứng khoán chuyên sâu

  Chào bán chứng khoán riêng lẻ là chào bán không qua phương tiện thông tin đại chúng, cho dưới 100 nhà đầu tư (không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp) hoặc chỉ cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

• Chấp thuận chủ trương đầu tư Đầu tư chuyên sâu

  Chấp thuận chủ trương đầu tư là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận mục tiêu, địa điểm, quy mô, tiến độ, thời hạn của dự án, nhà đầu tư hoặc hình thức lựa chọn nhà đầu tư và cơ chế đặc biệt (nếu có).

• Chất lượng công trình Xây dựng chuyên sâu

  Chất lượng công trình là mức độ công trình đáp ứng thiết kế được duyệt, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và yêu cầu an toàn, công năng trong suốt quá trình thi công và khai thác, sử dụng.

• Chất lượng thuốc Y tế - Dược chuyên sâu

  Chất lượng thuốc là mức đáp ứng của thuốc so với tiêu chuẩn chất lượng đã đăng ký với Bộ Y tế; thuốc không đạt tiêu chuẩn đó là thuốc vi phạm chất lượng, phải thu hồi theo mức độ 1, 2 hoặc 3.

• Chất thải nguy hại Môi trường chuyên sâu

  Chất thải nguy hại là chất thải chứa yếu tố độc hại, phóng xạ, lây nhiễm, dễ cháy, dễ nổ, gây ăn mòn, gây nhiễm độc hoặc có đặc tính nguy hại khác (khoản 20 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020).

• Chất thải Môi trường chuyên sâu

  Chất thải là vật chất ở thể rắn, lỏng, khí hoặc dạng khác được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác (khoản 18 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020).

• Chế độ hưu trí Lao động chuyên sâu

  Chế độ hưu trí là chế độ bảo hiểm xã hội trả lương hưu hằng tháng cho người đủ tuổi nghỉ hưu và có từ đủ 15 năm đóng, cùng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu và các khoản liên quan (Điều 64–73 Luật BHXH 2024).

• Chế độ kế toán Kế toán - Kiểm toán chuyên sâu

  Chế độ kế toán là những quy định và hướng dẫn về kế toán trong một lĩnh vực hoặc công việc cụ thể do cơ quan quản lý nhà nước về kế toán ban hành, như Thông tư 99/2025/TT-BTC cho doanh nghiệp.

• Chế độ thai sản Lao động chuyên sâu

  Chế độ thai sản là chế độ bảo hiểm xã hội cho người lao động khi mang thai, sinh con, nhận con nuôi dưới 6 tháng, mang thai hộ, tránh thai, kể cả lao động nam có vợ sinh con; sinh con thứ hai được nghỉ 7 tháng từ 01/7/2026.

• Chế tài trong thương mại Thương mại chuyên sâu

  Chế tài trong thương mại là các biện pháp bên bị vi phạm được áp dụng khi bên kia vi phạm hợp đồng thương mại: buộc thực hiện, phạt, bồi thường, tạm ngừng, đình chỉ, hủy bỏ hợp đồng (Điều 292 Luật Thương mại).

• Chỉ dẫn địa lý Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Chỉ dẫn địa lý là dấu hiệu dùng để chỉ nguồn gốc địa lý của sản phẩm từ một khu vực, địa phương, vùng lãnh thổ hoặc quốc gia cụ thể, khi danh tiếng hay chất lượng của sản phẩm do điều kiện địa lý nơi đó quyết định.

• Chỉ giới đường đỏ Xây dựng chuyên sâu

  Chỉ giới đường đỏ là đường ranh giới xác định trên bản đồ quy hoạch và ngoài thực địa, phân định phần đất được xây dựng công trình với phần đất dành cho đường giao thông, hạ tầng kỹ thuật, không gian công cộng (QCVN 01:2021/BXD).

• Chỉ giới xây dựng Xây dựng chuyên sâu

  Chỉ giới xây dựng là đường giới hạn cho phép xây dựng công trình chính trên thửa đất; khoảng giữa nó và chỉ giới đường đỏ gọi là khoảng lùi (QCVN 01:2021/BXD).

• Chi nhánh Doanh nghiệp chuyên sâu

  Chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của doanh nghiệp kể cả đại diện theo ủy quyền; chi nhánh không phải pháp nhân, mọi nghĩa vụ của nó do doanh nghiệp gánh.

• Chi trả dịch vụ môi trường rừng Nông nghiệp - Lâm nghiệp chuyên sâu

  Chi trả dịch vụ môi trường rừng là việc bên hưởng lợi từ rừng (thủy điện, nước sạch, công nghiệp dùng nước, du lịch, nuôi trồng thủy sản…) trả tiền cho chủ rừng, người nhận khoán bảo vệ rừng.

• Chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân là việc vợ chồng đang chung sống thỏa thuận (hoặc yêu cầu Tòa án) chia một phần hay toàn bộ tài sản chung thành tài sản riêng của mỗi người, không cần ly hôn (Điều 38 Luật HNGĐ 2014).

• Chia tài sản khi ly hôn Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Chia tài sản khi ly hôn là việc phân chia tài sản chung của vợ chồng khi hôn nhân chấm dứt: theo thỏa thuận, không thỏa thuận được thì Tòa chia đôi có tính hoàn cảnh, công sức, lợi ích nghề nghiệp và lỗi (Điều 59 Luật HNGĐ 2014).

• Chia, tách doanh nghiệp Doanh nghiệp chuyên sâu

  Chia doanh nghiệp là tách toàn bộ một công ty thành hai hay nhiều công ty mới và công ty cũ chấm dứt; tách doanh nghiệp là chuyển một phần sang công ty mới, công ty cũ vẫn còn. Chỉ áp dụng cho công ty TNHH và cổ phần.

• Chiếm đoạt tài sản Hình sự chuyên sâu

  Chiếm đoạt tài sản là hành vi cố ý chuyển dịch trái pháp luật tài sản đang thuộc sự quản lý của người khác thành của mình, tước quyền chủ sở hữu; là dấu hiệu chung của nhóm tội cướp, trộm cắp, lừa đảo, tham ô...

• Chiếm hữu ngay tình Dân sự chuyên sâu

  Chiếm hữu ngay tình là việc chiếm hữu mà người chiếm hữu có căn cứ để tin rằng mình có quyền đối với tài sản đang giữ, dù thực tế có thể không có quyền (Điều 180 BLDS 2015).

• Chiếm hữu Dân sự chuyên sâu

  Chiếm hữu là việc một chủ thể nắm giữ, chi phối tài sản trực tiếp hoặc gián tiếp như người có quyền đối với tài sản đó; người chiếm hữu có thể là chủ sở hữu hoặc không (Điều 179 BLDS 2015).

• Cho thuê đất Đất đai chuyên sâu

  Cho thuê đất là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định cho tổ chức, cá nhân thuê quyền sử dụng đất, thu tiền thuê hằng năm hoặc một lần cho cả thời gian thuê.

• Cho thuê lại lao động Lao động chuyên sâu

  Cho thuê lại lao động là việc người lao động ký hợp đồng với doanh nghiệp cho thuê lại, rồi sang làm việc dưới sự điều hành của đơn vị khác nhưng vẫn giữ quan hệ lao động với doanh nghiệp đã ký (Điều 52 BLLĐ 2019).

• Cho thuê lại quyền sử dụng đất Đất đai chuyên sâu

  Cho thuê lại quyền sử dụng đất là việc người đang thuê đất của Nhà nước cho tổ chức, cá nhân khác thuê lại phần đất đó; người thuê lại trả tiền cho người cho thuê lại, không trả cho Nhà nước.

• Cho thuê nhà ở Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Cho thuê nhà ở là giao dịch theo đó chủ nhà giao nhà cho người khác ở trong một thời hạn và nhận tiền thuê; phải lập hợp đồng bằng văn bản theo Luật Nhà ở 2023 nhưng không bắt buộc công chứng.

• Cho thuê tài chính Ngân hàng - Tín dụng chuyên sâu

  Cho thuê tài chính là cấp tín dụng trung, dài hạn: công ty tài chính mua tài sản theo yêu cầu của bên thuê rồi cho thuê, giữ quyền sở hữu suốt thời hạn thuê; hết hạn bên thuê thường được mua hoặc nhận quyền sở hữu.

• Chống bán phá giá Hải quan - Xuất nhập khẩu chuyên sâu

  Chống bán phá giá là biện pháp, chủ yếu là thuế nhập khẩu bổ sung, áp với hàng nhập khẩu bán vào Việt Nam thấp hơn giá thông thường và gây thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước; thời hạn tối đa 05 năm.

692 thuật ngữ vần C định nghĩa nguyên văn trong luật →