Thuật ngữ pháp luật vần C

120 thuật ngữ · trang 2/3 · bấm tên để xem định nghĩa đầy đủ, ví dụ và điều luật.

• Chủ đầu tư Xây dựng chuyên sâu

  Chủ đầu tư là tổ chức, cá nhân bỏ vốn hoặc được giao quản lý, sử dụng vốn để đầu tư xây dựng; với dự án đầu tư công, PPP, dự án kinh doanh thì chủ đầu tư được xác định riêng theo Điều 9 Luật Xây dựng 2025.

• Chữ ký điện tử CNTT - Dữ liệu cá nhân chuyên sâu

  Chữ ký điện tử là chữ ký tạo lập dưới dạng dữ liệu điện tử, gắn liền hoặc kết hợp lô gíc với thông điệp dữ liệu để xác nhận chủ thể ký và sự chấp thuận của họ (khoản 11 Điều 3 Luật Giao dịch điện tử 2023).

• Chữ ký số CNTT - Dữ liệu cá nhân chuyên sâu

  Chữ ký số là chữ ký điện tử dùng cặp khóa bí mật – khóa công khai, được bảo đảm bởi chứng thư chữ ký số; có giá trị pháp lý tương đương chữ ký tay trên giấy (Điều 3, 22, 23 Luật Giao dịch điện tử 2023).

• Chủ sở hữu công ty Doanh nghiệp chuyên sâu

  Chủ sở hữu công ty là tổ chức hoặc cá nhân duy nhất sở hữu toàn bộ vốn điều lệ của công ty TNHH một thành viên, chịu trách nhiệm về nợ của công ty trong phạm vi vốn điều lệ (Điều 74 Luật Doanh nghiệp 2020).

• Chủ tàu Hàng hải chuyên sâu

  Chủ tàu là người sở hữu tàu biển (Điều 15 Bộ luật Hàng hải). Người quản lý, người khai thác, người thuê tàu trần được thực hiện quyền, nghĩa vụ của chủ tàu theo hợp đồng ký với chủ tàu.

• Chủ thể của tội phạm Hình sự chuyên sâu

  Chủ thể của tội phạm là người có năng lực trách nhiệm hình sự, đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự đã thực hiện hành vi phạm tội, hoặc pháp nhân thương mại phạm một trong các tội quy định tại Điều 76 BLHS.

• Chủ thể dữ liệu CNTT - Dữ liệu cá nhân chuyên sâu

  Chủ thể dữ liệu là cơ quan, tổ chức, cá nhân được dữ liệu phản ánh (Luật Dữ liệu 2024); riêng với dữ liệu cá nhân, chủ thể dữ liệu cá nhân là người được dữ liệu đó phản ánh (Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025).

• Chủ tịch hội đồng quản trị Doanh nghiệp chuyên sâu

  Chủ tịch Hội đồng quản trị là thành viên Hội đồng quản trị được chính Hội đồng bầu ra để lập chương trình, triệu tập, chủ trì cuộc họp Hội đồng quản trị và chủ tọa Đại hội đồng cổ đông của công ty cổ phần.

• Chuẩn bị phạm tội Hình sự chuyên sâu

  Chuẩn bị phạm tội là tìm kiếm, sửa soạn công cụ, phương tiện hoặc tạo điều kiện khác để thực hiện tội phạm, hoặc thành lập, tham gia nhóm tội phạm; chỉ bị xử lý với 25 tội liệt kê tại khoản 2 Điều 14 BLHS.

• Chuẩn đầu ra Giáo dục chuyên sâu

  Chuẩn đầu ra là yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của người học sau khi hoàn thành một chương trình giáo dục (khoản 7 Điều 5 Luật Giáo dục 2019); không đạt thì chưa được cấp văn bằng.

• Chuẩn mực kế toán Kế toán - Kiểm toán chuyên sâu

  Chuẩn mực kế toán là những quy định và phương pháp kế toán cơ bản để lập báo cáo tài chính, do Bộ Tài chính ban hành trên cơ sở chuẩn mực quốc tế; Việt Nam hiện có 26 chuẩn mực (VAS).

• Chuẩn nghề nghiệp nhà giáo Giáo dục chuyên sâu

  Chuẩn nghề nghiệp nhà giáo là hệ thống tiêu chuẩn theo từng chức danh nhà giáo về đạo đức, trình độ đào tạo, bồi dưỡng và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ (khoản 1 Điều 13 Luật Nhà giáo 2025).

• Chứng chỉ hành nghề dược Y tế - Dược chuyên sâu

  Chứng chỉ hành nghề dược là văn bản cấp cho cá nhân đủ điều kiện để đảm nhận các vị trí chuyên môn dược như người chịu trách nhiệm chuyên môn của nhà thuốc, quầy thuốc, công ty dược; không ghi thời hạn, giá trị toàn quốc.

• Chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh Y tế - Dược chuyên sâu

  Chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh là tên gọi theo Luật 2009 của văn bản cho phép một người hành nghề y; từ 01/01/2024 Luật 2023 gọi là giấy phép hành nghề, có thời hạn 05 năm và giá trị toàn quốc.

• Chứng chỉ quỹ Chứng khoán chuyên sâu

  Chứng chỉ quỹ là chứng khoán xác nhận quyền sở hữu của nhà đầu tư đối với một phần vốn góp của quỹ đầu tư chứng khoán; người nắm giữ hưởng lợi theo tỷ lệ vốn góp, không trực tiếp quyết định đầu tư.

• Chứng chỉ Giáo dục chuyên sâu

  Chứng chỉ là văn bản (giấy hoặc số) cấp cho người học để xác nhận kết quả học tập sau đào tạo, bồi dưỡng hoặc cho người dự thi lấy chứng chỉ; khác văn bằng ở chỗ không xác nhận một trình độ đào tạo.

• Chứng cứ Tố tụng chuyên sâu

  Chứng cứ là những gì có thật được đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân giao nộp cho Tòa án hoặc do Tòa án thu thập đúng thủ tục, được dùng làm căn cứ xác định tình tiết khách quan của vụ án.

• Chứng khoán phái sinh Chứng khoán chuyên sâu

  Chứng khoán phái sinh là công cụ tài chính dạng hợp đồng (quyền chọn, tương lai, kỳ hạn) xác nhận quyền, nghĩa vụ thanh toán tiền hoặc chuyển giao tài sản cơ sở theo giá định trước vào thời điểm trong tương lai.

• Chứng khoán Chứng khoán chuyên sâu

  Chứng khoán là tài sản, gồm cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, chứng quyền, chứng quyền có bảo đảm, quyền mua cổ phần, chứng chỉ lưu ký, chứng khoán phái sinh và loại khác do Chính phủ quy định (khoản 1 Điều 4 Luật Chứng khoán).

• Chung sống như vợ chồng Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Chung sống như vợ chồng là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng mà không đăng ký kết hôn (khoản 7 Điều 3 Luật HNGĐ 2014); quan hệ này không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ vợ chồng.

• Chứng thư số CNTT - Dữ liệu cá nhân chuyên sâu

  Chứng thư số (nay luật gọi là chứng thư chữ ký số) là thông điệp dữ liệu do tổ chức chứng thực phát hành, xác nhận một người là chủ của chữ ký số và gắn khóa công khai với danh tính người đó (khoản 13 Điều 3 Luật GDĐT 2023).

• Chứng từ kế toán Kế toán - Kiểm toán chuyên sâu

  Chứng từ kế toán là những giấy tờ và vật mang tin phản ánh nghiệp vụ kinh tế, tài chính đã phát sinh và hoàn thành, làm căn cứ ghi sổ kế toán, như hóa đơn, phiếu thu, phiếu chi, bảng lương.

• Chương trình đào tạo Giáo dục chuyên sâu

  Chương trình đào tạo là hệ thống hoạt động giáo dục được thiết kế để người học đạt mục tiêu đào tạo và được cấp văn bằng, chứng chỉ của giáo dục đại học hoặc giáo dục nghề nghiệp (khoản 6 Điều 3 Luật Giáo dục đại học 2025).

• Chương trình du lịch Du lịch chuyên sâu

  Chương trình du lịch là văn bản thể hiện lịch trình, dịch vụ và giá bán được định trước cho chuyến đi của khách từ điểm xuất phát đến điểm kết thúc; là sản phẩm mà doanh nghiệp lữ hành xây dựng, bán và tổ chức thực hiện.

• Chương trình giáo dục Giáo dục chuyên sâu

  Chương trình giáo dục là văn bản thể hiện mục tiêu giáo dục, quy định yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực của người học, nội dung, phương pháp và cách đánh giá cho từng lớp, cấp học, trình độ.

• Chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài CNTT - Dữ liệu cá nhân chuyên sâu

  Chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài (luật gọi là chuyển xuyên biên giới) là đưa dữ liệu cá nhân thu thập tại Việt Nam ra hệ thống, tổ chức, nền tảng ở nước ngoài; phải lập hồ sơ đánh giá tác động (Điều 20 Luật 91/2025).

• Chuyển mục đích sử dụng đất Đất đai chuyên sâu

  Chuyển mục đích sử dụng đất là việc người sử dụng đất được thay đổi từ mục đích này sang mục đích khác, ví dụ từ đất trồng cây sang đất ở; nhiều trường hợp phải xin phép và nộp tiền sử dụng đất.

• Chuyển nhượng dự án đầu tư Đầu tư chuyên sâu

  Chuyển nhượng dự án đầu tư là việc nhà đầu tư chuyển toàn bộ hoặc một phần dự án cho nhà đầu tư khác, bên nhận kế thừa quyền và nghĩa vụ thực hiện dự án (Điều 34 Luật Đầu tư 2025, Điều 57 Nghị định 96/2026).

• Chuyển nhượng quyền sử dụng đất Đất đai chuyên sâu

  Chuyển nhượng quyền sử dụng đất là việc người sử dụng đất chuyển quyền sử dụng đất của mình cho người khác để lấy tiền, thông qua hợp đồng công chứng, chứng thực và đăng ký biến động.

• Chuyển nhượng quyền tác giả Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Chuyển nhượng quyền tác giả là việc chủ sở hữu chuyển hẳn quyền công bố và các quyền tài sản của tác phẩm cho người khác bằng hợp đồng văn bản (Điều 45, 46 Luật SHTT), khác cho phép sử dụng có thời hạn.

• Chuyển nhượng vốn Doanh nghiệp chuyên sâu

  Chuyển nhượng vốn là việc thành viên, chủ sở hữu hoặc cổ đông bán hoặc chuyển giao có đền bù phần vốn góp, cổ phần của mình trong công ty cho người khác; vốn điều lệ không đổi, chỉ người sở hữu thay đổi.

• Chuyển rủi ro đối với hàng hóa Thương mại chuyên sâu

  Chuyển rủi ro đối với hàng hóa là thời điểm trách nhiệm gánh chịu mất mát, hư hỏng ngẫu nhiên của hàng chuyển từ bên bán sang bên mua; Luật Thương mại xác định thời điểm này theo cách giao hàng (Điều 57–61).

• Cổ đông sáng lập Doanh nghiệp chuyên sâu

  Cổ đông sáng lập là cổ đông sở hữu ít nhất một cổ phần phổ thông và ký tên trong danh sách cổ đông sáng lập khi đăng ký thành lập công ty cổ phần (khoản 4 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020).

• Cổ đông Doanh nghiệp chuyên sâu

  Cổ đông là cá nhân hoặc tổ chức sở hữu ít nhất một cổ phần của công ty cổ phần; cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về nợ của công ty trong phạm vi số vốn đã góp.

• Cổ phần phổ thông Doanh nghiệp chuyên sâu

  Cổ phần phổ thông là loại cổ phần bắt buộc của mọi công ty cổ phần, mỗi cổ phần cho một phiếu biểu quyết và quyền nhận cổ tức theo quyết định của Đại hội đồng cổ đông (Điều 114, 115 Luật Doanh nghiệp 2020).

• Cổ phần ưu đãi Doanh nghiệp chuyên sâu

  Cổ phần ưu đãi là loại cổ phần của công ty cổ phần cho người nắm giữ quyền lợi khác cổ phần phổ thông: nhiều phiếu biểu quyết hơn, cổ tức cao hoặc ổn định, hay được hoàn lại vốn (Điều 114–118 Luật Doanh nghiệp 2020).

• Cổ phần Doanh nghiệp chuyên sâu

  Cổ phần là phần chia nhỏ nhất, bằng nhau của vốn điều lệ công ty cổ phần. Người sở hữu cổ phần là cổ đông; quyền của họ phụ thuộc loại cổ phần (phổ thông hay ưu đãi) và số cổ phần nắm giữ.

• Cổ phiếu Chứng khoán chuyên sâu

  Cổ phiếu là chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử do công ty cổ phần phát hành, xác nhận quyền sở hữu một hoặc một số cổ phần của công ty đó; người sở hữu là cổ đông.

• Cơ quan điều tra Tố tụng hình sự chuyên sâu

  Cơ quan điều tra là cơ quan tiến hành tố tụng có nhiệm vụ tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, khởi tố và điều tra vụ án hình sự; gồm Cơ quan điều tra của Công an, của Quân đội và của Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

• Cơ quan hành chính nhà nước Hành chính - Thuế chuyên sâu

  Cơ quan hành chính nhà nước là cơ quan thực hiện quyền hành pháp, quản lý hành chính nhà nước, gồm Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã và các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính trực thuộc.

• Cơ quan thuế Hành chính - Thuế chuyên sâu

  Cơ quan thuế là cơ quan nhà nước quản lý thu thuế nội địa và các khoản thu khác; cùng cơ quan hải quan hợp thành cơ quan quản lý thuế. Hệ thống hiện gồm Cục Thuế, các Chi cục Thuế chuyên ngành, Thuế tỉnh, thành phố và Thuế cơ sở.

• Cơ sở giáo dục Giáo dục chuyên sâu

  Cơ sở giáo dục là tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân, gồm nhà trường (công lập, dân lập, tư thục) và cơ sở giáo dục khác như nhóm trẻ độc lập, trung tâm giáo dục thường xuyên.

• Cơ sở khám chữa bệnh Y tế - Dược chuyên sâu

  Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là cơ sở đã được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động để cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh, theo một hình thức tổ chức luật định như bệnh viện, phòng khám, nhà hộ sinh, trạm y tế.

• Cơ sở lưu trú du lịch Du lịch chuyên sâu

  Cơ sở lưu trú du lịch là nơi cung cấp dịch vụ phục vụ nhu cầu lưu trú của khách du lịch, gồm khách sạn, biệt thự, căn hộ du lịch, tàu thủy lưu trú, nhà nghỉ, nhà ở có phòng cho khách thuê, bãi cắm trại và loại khác.

• Cổ tức Doanh nghiệp chuyên sâu

  Cổ tức là khoản lợi nhuận sau thuế công ty cổ phần trả cho mỗi cổ phần, bằng tiền hoặc tài sản khác (khoản 5 Điều 4 Luật Doanh nghiệp, sửa đổi 2025). Chỉ được trả khi công ty đã nộp đủ thuế, bù lỗ và vẫn trả được nợ.

• Cố ý phạm tội Hình sự chuyên sâu

  Cố ý phạm tội là phạm tội khi người phạm tội nhận thức rõ hành vi nguy hiểm, thấy trước hậu quả và mong muốn hậu quả xảy ra (cố ý trực tiếp) hoặc tuy không mong muốn nhưng có ý thức để mặc (cố ý gián tiếp) — Điều 10 BLHS.

• Con chung của vợ chồng Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Con chung của vợ chồng là con sinh ra hoặc được thai nghén trong thời kỳ hôn nhân, con sinh trong 300 ngày sau khi hôn nhân chấm dứt, hoặc con sinh trước khi đăng ký kết hôn được cha mẹ thừa nhận (Điều 88 Luật HNGĐ 2014).

• Con dấu doanh nghiệp Doanh nghiệp chuyên sâu

  Con dấu doanh nghiệp là dấu do doanh nghiệp tự quyết định loại, số lượng, hình thức và nội dung, làm tại cơ sở khắc dấu hoặc dưới dạng chữ ký số; từ 2021 không còn phải thông báo mẫu dấu (Điều 43 Luật Doanh nghiệp 2020).

• Con ngoài giá thú Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Con ngoài giá thú là cách gọi thông thường chỉ con sinh ra khi cha mẹ không có hôn nhân hợp pháp với nhau. Pháp luật không phân biệt: con có quyền, nghĩa vụ với cha mẹ như mọi người con khác (khoản 2 Điều 68 Luật HNGĐ 2014).

• Con nuôi Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Con nuôi là người được nhận làm con nuôi sau khi việc nuôi con nuôi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký (khoản 3 Điều 3 Luật Nuôi con nuôi 2010); con nuôi có đầy đủ quyền, nghĩa vụ như con đẻ.

692 thuật ngữ vần C định nghĩa nguyên văn trong luật →