Thuật ngữ Y tế - Dược
25 thuật ngữ · 25 mục biên soạn chuyên sâu · xếp theo vần
-
An toàn thực phẩmchuyên sâu
An toàn thực phẩm là việc bảo đảm thực phẩm không gây hại đến sức khỏe, tính mạng con người, thông qua điều kiện bắt buộc với cơ sở sản xuất, kinh doanh, công bố sản phẩm, kiểm tra và truy xuất nguồn gốc.
-
Bảo hiểm y tế (chi trả khám chữa bệnh)chuyên sâu
Bảo hiểm y tế chi trả khám chữa bệnh là việc cơ quan bảo hiểm xã hội thanh toán chi phí trong phạm vi quyền lợi: qua cơ sở khám bệnh có hợp đồng, hoặc trả thẳng cho người bệnh trong một số trường hợp luật định.
-
Bí mật thông tin người bệnhchuyên sâu
Bí mật thông tin người bệnh là nghĩa vụ giữ kín tình trạng bệnh, hồ sơ bệnh án và thông tin đời tư người bệnh đã cung cấp; chỉ được tiết lộ khi người bệnh đồng ý hoặc cho cơ quan có thẩm quyền theo luật định.
-
Chất lượng thuốcchuyên sâu
Chất lượng thuốc là mức đáp ứng của thuốc so với tiêu chuẩn chất lượng đã đăng ký với Bộ Y tế; thuốc không đạt tiêu chuẩn đó là thuốc vi phạm chất lượng, phải thu hồi theo mức độ 1, 2 hoặc 3.
-
Chứng chỉ hành nghề dượcchuyên sâu
Chứng chỉ hành nghề dược là văn bản cấp cho cá nhân đủ điều kiện để đảm nhận các vị trí chuyên môn dược như người chịu trách nhiệm chuyên môn của nhà thuốc, quầy thuốc, công ty dược; không ghi thời hạn, giá trị toàn quốc.
-
Chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnhchuyên sâu
Chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh là tên gọi theo Luật 2009 của văn bản cho phép một người hành nghề y; từ 01/01/2024 Luật 2023 gọi là giấy phép hành nghề, có thời hạn 05 năm và giá trị toàn quốc.
-
Cơ sở khám chữa bệnhchuyên sâu
Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là cơ sở đã được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động để cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh, theo một hình thức tổ chức luật định như bệnh viện, phòng khám, nhà hộ sinh, trạm y tế.
-
Đăng ký lưu hành thuốcchuyên sâu
Đăng ký lưu hành thuốc là thủ tục Bộ Y tế thẩm định và cấp giấy đăng ký cho một thuốc cụ thể trước khi được bán tại Việt Nam; giấy đăng ký có hiệu lực 05 năm, hoặc 03 năm với thuốc cần tiếp tục theo dõi.
-
Đơn thuốcchuyên sâu
Đơn thuốc là chỉ định dùng thuốc do bác sỹ, y sỹ có giấy phép lập cho người bệnh, ghi tên thuốc, hàm lượng, liều, cách và thời gian dùng; là căn cứ để bán, cấp phát, sử dụng thuốc. Từ 2026 phải kê bằng hình thức điện tử.
-
Đồng ý điều trịchuyên sâu
Đồng ý điều trị là việc người bệnh hoặc người đại diện chấp thuận phương pháp khám, chữa bệnh sau khi được giải thích về tình trạng bệnh, lợi ích và rủi ro; phẫu thuật, can thiệp xâm nhập phải có sự đồng ý trước.
-
Giám định pháp ychuyên sâu
Giám định pháp y là giám định tư pháp dùng kiến thức y học để kết luận về thương tích, tỷ lệ tổn thương cơ thể, nguyên nhân chết, tuổi, dấu vết sinh học trên người sống hoặc tử thi, theo trưng cầu của cơ quan tố tụng.
-
Hiến, lấy, ghép mô tạngchuyên sâu
Hiến, lấy, ghép mô tạng là việc cá nhân tự nguyện hiến mô, bộ phận cơ thể khi còn sống hoặc sau khi chết, cơ sở y tế đủ điều kiện tách ra và cấy vào người bệnh; nghiêm cấm mua bán và mục đích thương mại.
-
Hồ sơ bệnh ánchuyên sâu
Hồ sơ bệnh án là tập hợp dữ liệu về một người bệnh tại cơ sở khám bệnh: thông tin cá nhân, kết quả khám, xét nghiệm, chẩn đoán, điều trị, chăm sóc; lập bằng giấy hoặc điện tử, có giá trị pháp lý như nhau.
-
Khám bệnh, chữa bệnhchuyên sâu
Khám bệnh, chữa bệnh là hoạt động người hành nghề có giấy phép dùng kiến thức, kỹ thuật chuyên môn để đánh giá tình trạng sức khỏe rồi giải quyết bệnh, ngăn bệnh tiến triển, tại cơ sở có giấy phép hoạt động.
-
Kinh doanh dượcchuyên sâu
Kinh doanh dược là thực hiện một, một số hoặc tất cả công đoạn từ sản xuất đến tiêu thụ thuốc, nguyên liệu làm thuốc hoặc dịch vụ liên quan nhằm sinh lời; phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược.
-
Người hành nghề khám chữa bệnhchuyên sâu
Người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh là người đã được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp giấy phép hành nghề, thuộc một trong mười chức danh như bác sỹ, y sỹ, điều dưỡng, hộ sinh, lương y.
-
Nhà thuốcchuyên sâu
Nhà thuốc là loại hình cơ sở bán lẻ thuốc do dược sĩ đại học có 02 năm thực hành phụ trách chuyên môn, được bán mọi loại thuốc được phép lưu hành trừ vắc xin và được pha chế thuốc theo đơn.
-
Phạm vi hành nghềchuyên sâu
Phạm vi hành nghề là danh mục việc chuyên môn mà một người hành nghề y được phép làm — khám, chỉ định, kỹ thuật, kê đơn — ghi trên giấy phép hành nghề theo chức danh và chuyên khoa; làm ngoài danh mục đó là vi phạm.
-
Phòng, chống bệnh truyền nhiễmchuyên sâu
Phòng, chống bệnh truyền nhiễm là các biện pháp giám sát, khai báo, cách ly, kiểm dịch, tiêm chủng, xử lý ổ dịch nhằm ngăn bệnh lây từ người hoặc trung gian sang người; từ 01/7/2026 do Luật Phòng bệnh 2025 điều chỉnh.
-
Quyền của người bệnhchuyên sâu
Quyền của người bệnh là sáu nhóm quyền luật bảo đảm cho người dùng dịch vụ y tế: được thông tin, chữa an toàn, được tôn trọng và giữ bí mật, lựa chọn, xem bệnh án và chi phí, từ chối điều trị, kiến nghị và đòi bồi thường.
-
Sai sót chuyên môn y khoachuyên sâu
Sai sót chuyên môn y khoa (luật gọi là sai sót chuyên môn kỹ thuật) là việc người hành nghề vi phạm trách nhiệm chăm sóc, điều trị hoặc quy định chuyên môn kỹ thuật, do Hội đồng chuyên môn xác định khi xảy ra tai biến.
-
Tai biến y khoachuyên sâu
Tai biến y khoa là sự cố y khoa gây tổn hại sức khỏe, tính mạng người bệnh, do rủi ro ngoài ý muốn dù đã làm đúng chuyên môn hoặc do sai sót chuyên môn kỹ thuật (khoản 23 Điều 2 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023).
-
Thuốc giảchuyên sâu
Thuốc giả là thuốc được sản xuất không có dược chất, sai dược chất, sai hàm lượng đã đăng ký, hoặc trình bày, dán nhãn để mạo danh nhà sản xuất, nước xuất xứ (khoản 33 Điều 2 Luật Dược).
-
Thuốc kê đơnchuyên sâu
Thuốc kê đơn là thuốc chỉ được cấp phát, bán lẻ và sử dụng khi có đơn thuốc, vì dùng sai chỉ định có thể nguy hiểm tới tính mạng, sức khỏe; mọi thuốc không nằm trong danh mục thuốc không kê đơn đều thuộc nhóm này.
-
Thuốcchuyên sâu
Thuốc là chế phẩm có dược chất hoặc dược liệu dùng cho người để phòng, chẩn đoán, chữa, điều trị, giảm nhẹ bệnh hoặc điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể (khoản 2 Điều 2 Luật Dược).
193 thuật ngữ Y tế - Dược định nghĩa nguyên văn trong luật →