Thuật ngữ pháp luật vần X
17 thuật ngữ · bấm tên để xem định nghĩa đầy đủ, ví dụ và điều luật.
-
Xã hội hóa giáo dục
Giáo dục chuyên sâu
Xã hội hóa giáo dục là chủ trương huy động tổ chức, cá nhân cùng Nhà nước phát triển giáo dục: mở trường ngoài công lập, tài trợ, đóng góp tự nguyện, trong khi Nhà nước giữ vai trò chủ đạo (Điều 16 Luật Giáo dục 2019).
-
Xả thải
Môi trường chuyên sâu
Xả thải là việc đưa nước thải vào đất, nước dưới đất, nước mặt, nước biển hoặc làm phát sinh bụi, khí thải vào không khí; chỉ hợp pháp khi được phép và chất thải đã xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật.
-
Xác định cha, mẹ, con
Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu
Xác định cha, mẹ, con là việc cơ quan hộ tịch (khi không tranh chấp) hoặc Tòa án (khi có tranh chấp, hoặc người liên quan đã chết) công nhận hay phủ nhận quan hệ cha – con, mẹ – con giữa hai người (Điều 88–102 Luật HNGĐ 2014).
-
Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ
Sở hữu trí tuệ chuyên sâu
Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là việc khai thác đối tượng đang được bảo hộ — tác phẩm, sáng chế, nhãn hiệu, kiểu dáng, bí mật kinh doanh, giống cây trồng — tại Việt Nam mà không được chủ thể quyền hoặc pháp luật cho phép.
-
Xâm phạm thông tin bí mật trong kinh doanh
Cạnh tranh chuyên sâu
Xâm phạm thông tin bí mật trong kinh doanh là tiếp cận, thu thập thông tin bí mật của doanh nghiệp khác bằng cách vượt qua biện pháp bảo mật, hoặc tiết lộ, sử dụng thông tin đó mà không được chủ sở hữu cho phép.
-
Xếp hạng cơ sở lưu trú du lịch
Du lịch chuyên sâu
Xếp hạng cơ sở lưu trú du lịch là việc cơ quan nhà nước thẩm định và công nhận hạng từ 1 đến 5 sao cho khách sạn, biệt thự, căn hộ, tàu thủy lưu trú du lịch theo tiêu chuẩn quốc gia; tự nguyện, quyết định có thời hạn 05 năm.
-
Xét xử phúc thẩm vụ án hình sự
Tố tụng hình sự chuyên sâu
Xét xử phúc thẩm vụ án hình sự là việc Tòa án cấp trên trực tiếp xét xử lại vụ án hoặc xét lại quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực khi có kháng cáo, kháng nghị; bản án phúc thẩm có hiệu lực ngay khi tuyên.
-
Xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
Tố tụng hình sự chuyên sâu
Xét xử sơ thẩm vụ án hình sự là lần đầu Tòa án xem xét vụ án tại phiên tòa trên cơ sở cáo trạng của Viện kiểm sát, quyết định bị cáo có tội hay không, hình phạt và bồi thường; bản án chưa có hiệu lực ngay.
-
Xóa án tích
Hình sự chuyên sâu
Xóa án tích là việc người bị kết án được coi như chưa bị kết án sau khi đáp ứng điều kiện và thời hạn luật định; có ba dạng: đương nhiên, theo quyết định Tòa án và trường hợp đặc biệt.
-
Xử lý chất thải
Môi trường chuyên sâu
Xử lý chất thải là quá trình dùng giải pháp công nghệ, kỹ thuật (khác sơ chế) để làm giảm, loại bỏ, cô lập, cách ly, thiêu đốt, tiêu hủy, chôn lấp chất thải và các yếu tố có hại trong chất thải.
-
Xử lý dữ liệu cá nhân
CNTT - Dữ liệu cá nhân chuyên sâu
Xử lý dữ liệu cá nhân là mọi hoạt động tác động đến dữ liệu cá nhân như thu thập, phân tích, tổng hợp, mã hóa, giải mã, chỉnh sửa, xóa, hủy, khử nhận dạng, cung cấp, công khai, chuyển giao (khoản 6 Điều 2 Luật 91/2025/QH15).
-
Xử lý tài sản bảo đảm
Ngân hàng - Tín dụng chuyên sâu
Xử lý tài sản bảo đảm là việc bên nhận bảo đảm bán đấu giá, tự bán, nhận chính tài sản hoặc dùng phương thức đã thỏa thuận để thu hồi nợ khi nghĩa vụ được bảo đảm không được thực hiện đúng.
-
Xử lý vi phạm pháp luật cạnh tranh
Cạnh tranh chuyên sâu
Xử lý vi phạm pháp luật cạnh tranh là việc áp dụng xử phạt hành chính, kỷ luật, truy cứu hình sự và buộc bồi thường đối với tổ chức, cá nhân vi phạm Luật Cạnh tranh, với mức phạt tiền có thể tới 10% doanh thu.
-
Xử phạt vi phạm giao thông
Giao thông chuyên sâu
Xử phạt vi phạm giao thông là việc người có thẩm quyền áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả với cá nhân, tổ chức vi phạm quy định về trật tự, an toàn giao thông mà chưa đến mức truy cứu hình sự.
-
Xử phạt vi phạm hành chính
Hành chính - Thuế chuyên sâu
Xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền áp dụng hình thức xử phạt (cảnh cáo, phạt tiền, tước giấy phép, tịch thu, trục xuất) và biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính.
-
Xuất xứ hàng hóa
Hải quan - Xuất nhập khẩu chuyên sâu
Xuất xứ hàng hóa là nước, nhóm nước hoặc vùng lãnh thổ nơi sản xuất ra toàn bộ hàng hóa, hoặc nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng khi nhiều nước cùng tham gia sản xuất (Nghị định 31/2018/NĐ-CP).
-
Xúc tiến thương mại
Thương mại chuyên sâu
Xúc tiến thương mại là hoạt động thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ: khuyến mại, quảng cáo thương mại, trưng bày giới thiệu, hội chợ triển lãm (khoản 10 Điều 3 Luật Thương mại).