Thuật ngữ pháp luật vần V
30 thuật ngữ · bấm tên để xem định nghĩa đầy đủ, ví dụ và điều luật.
-
Văn bản quy phạm pháp luật
Hành chính - Thuế chuyên sâu
Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản có chứa quy phạm pháp luật, được ban hành đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; hiện gồm 15 loại.
-
Văn bằng bảo hộ
Sở hữu trí tuệ chuyên sâu
Văn bằng bảo hộ là văn bản Nhà nước cấp để xác lập quyền sở hữu công nghiệp với sáng chế, kiểu dáng, thiết kế bố trí, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý và quyền đối với giống cây trồng (khoản 25 Điều 4 Luật SHTT).
-
Văn bằng giả
Giáo dục chuyên sâu
Văn bằng giả là giấy tờ mang hình thức bằng tốt nghiệp nhưng không do cơ sở giáo dục có thẩm quyền cấp theo quy chế; làm hoặc dùng nó có thể bị xử lý hình sự theo Điều 341 Bộ luật Hình sự.
-
Văn bằng
Giáo dục chuyên sâu
Văn bằng là văn bản dạng giấy hoặc số cấp cho người học khi tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc hoàn thành chương trình, đạt chuẩn đầu ra của một trình độ giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học. Từ 01/01/2026 không còn bằng THCS.
-
Vận chuyển hàng không
Hàng không chuyên sâu
Vận chuyển hàng không là việc người vận chuyển dùng tàu bay chở hành khách, hành lý, hàng hóa, bưu gửi đến địa điểm đến theo hợp đồng vận chuyển; là nội dung chính của ngành vận tải hàng không thương mại.
-
Vận chuyển khách du lịch
Du lịch chuyên sâu
Vận chuyển khách du lịch (luật gọi là kinh doanh vận tải khách du lịch) là dịch vụ vận tải hàng không, biển, thủy nội địa, sắt, bộ chuyên phục vụ khách theo chương trình du lịch, tại khu, điểm du lịch (Điều 45 Luật Du lịch).
-
Vận đơn hàng không
Hàng không chuyên sâu
Vận đơn hàng không là chứng từ vận chuyển hàng hóa bằng tàu bay, làm bằng chứng của hợp đồng, của việc người vận chuyển đã nhận hàng và các điều kiện vận chuyển; nó không phải chứng từ sở hữu hàng hóa.
-
Vận đơn
Hàng hải chuyên sâu
Vận đơn là chứng từ vận chuyển chứng minh người vận chuyển đã nhận hàng như ghi trong vận đơn, là bằng chứng về sở hữu hàng hóa dùng để định đoạt, nhận hàng và là bằng chứng của hợp đồng vận chuyển bằng đường biển.
-
Văn phòng đại diện
Doanh nghiệp chuyên sâu
Văn phòng đại diện là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, đại diện theo ủy quyền cho lợi ích của doanh nghiệp và bảo vệ các lợi ích đó; không được thực hiện chức năng kinh doanh (khoản 2 Điều 44 Luật Doanh nghiệp).
-
Văn phòng đăng ký đất đai
Đất đai chuyên sâu
Văn phòng đăng ký đất đai là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh, làm đăng ký đất đai, cấp và chỉnh lý giấy chứng nhận, đo đạc, quản lý hồ sơ địa chính, cung cấp thông tin đất đai.
-
Vật chứng
Hình sự chuyên sâu
Vật chứng là đồ vật, tiền hoặc tài sản dùng làm công cụ, phương tiện phạm tội, mang dấu vết tội phạm, là đối tượng của tội phạm hoặc có giá trị chứng minh tội phạm và người phạm tội trong vụ án hình sự.
-
Vé hành khách (hàng không)
Hàng không chuyên sâu
Vé hành khách là chứng từ vận chuyển hành khách bằng đường hàng không, là bằng chứng của việc giao kết hợp đồng và các điều kiện của hợp đồng; ngày nay chủ yếu là vé điện tử lưu trên hệ thống của hãng.
-
Vi phạm bản quyền
Sở hữu trí tuệ chuyên sâu
Vi phạm bản quyền là cách gọi thông dụng của hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan: dùng tác phẩm, bản ghi âm của người khác mà không được phép hoặc không trả tiền theo luật (Điều 28, 35 Luật SHTT).
-
Vi phạm giao thông
Giao thông chuyên sâu
Vi phạm giao thông là hành vi có lỗi làm trái quy tắc, điều kiện về người lái, phương tiện hoặc vận tải trên đường bộ; tùy hậu quả mà bị xử phạt hành chính theo Nghị định 168/2024 hoặc truy cứu hình sự.
-
Vi phạm hành chính
Hành chính - Thuế chuyên sâu
Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi của cá nhân, tổ chức, vi phạm quy định về quản lý nhà nước, chưa đến mức là tội phạm và theo luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính.
-
Vi phạm hợp đồng
Dân sự chuyên sâu
Vi phạm hợp đồng là việc một bên không thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn, thực hiện không đầy đủ hoặc không đúng nội dung nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng (khoản 1 Điều 351 BLDS 2015).
-
Vi phạm trật tự xây dựng
Xây dựng chuyên sâu
Vi phạm trật tự xây dựng là hành vi xây dựng không phép, sai phép, sai quy hoạch, sai thiết kế được duyệt, lấn chiếm không gian hoặc khởi công khi chưa đủ điều kiện, bị xử lý theo Nghị định 339/2026/NĐ-CP.
-
Vị trí độc quyền
Cạnh tranh chuyên sâu
Vị trí độc quyền là tình trạng một doanh nghiệp không có bất kỳ đối thủ nào cạnh tranh về hàng hóa, dịch vụ mà mình kinh doanh trên thị trường liên quan (Điều 25 Luật Cạnh tranh 2018).
-
Vị trí thống lĩnh thị trường
Cạnh tranh chuyên sâu
Vị trí thống lĩnh thị trường là vị thế của doanh nghiệp có thị phần từ 30% trên thị trường liên quan hoặc có sức mạnh thị trường đáng kể; nhóm doanh nghiệp thống lĩnh khi tổng thị phần đạt 50%–85% (Điều 24 Luật Cạnh tranh).
-
Việc dân sự
Tố tụng chuyên sâu
Việc dân sự là việc không có tranh chấp, trong đó người yêu cầu đề nghị Tòa án công nhận hoặc không công nhận một sự kiện pháp lý, hoặc công nhận cho mình một quyền, như tuyên bố mất tích, công nhận thuận tình ly hôn.
-
Viên chức
Hành chính - Thuế chuyên sâu
Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị và các nguồn thu hợp pháp khác.
-
Viện kiểm sát
Tố tụng chuyên sâu
Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Từ 01/7/2025 hệ thống gồm Viện kiểm sát nhân dân tối cao, cấp tỉnh, khu vực và Viện kiểm sát quân sự.
-
Vô ý phạm tội
Hình sự chuyên sâu
Vô ý phạm tội là phạm tội khi người phạm tội thấy trước hậu quả nhưng tin rằng nó không xảy ra (vô ý vì quá tự tin), hoặc không thấy trước dù phải và có thể thấy trước (vô ý do cẩu thả) — Điều 11 BLHS.
-
Vốn chủ sở hữu
Doanh nghiệp chuyên sâu
Vốn chủ sở hữu là phần tài sản thuần còn lại của doanh nghiệp sau khi trừ hết nợ phải trả, thuộc về chủ sở hữu, cổ đông, thành viên góp vốn. Nó gồm vốn thực góp, thặng dư vốn, các quỹ và lợi nhuận chưa phân phối.
-
Vốn đầu tư
Đầu tư chuyên sâu
Vốn đầu tư là tiền và tài sản khác theo pháp luật dân sự, điều ước quốc tế mà nhà đầu tư bỏ ra để thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh; gồm vốn góp của nhà đầu tư và vốn huy động.
-
Vốn điều lệ
Doanh nghiệp chuyên sâu
Vốn điều lệ là tổng giá trị tài sản các thành viên, chủ sở hữu đã góp hoặc cam kết góp khi thành lập công ty TNHH, công ty hợp danh; với công ty cổ phần là tổng mệnh giá cổ phần đã bán hoặc đã được đăng ký mua.
-
Vốn pháp định
Doanh nghiệp chuyên sâu
Vốn pháp định là mức vốn tối thiểu do luật chuyên ngành bắt buộc phải có để được thành lập hoặc kinh doanh một số ngành như ngân hàng, tài chính; doanh nghiệp thông thường không bị đặt vốn pháp định.
-
Vụ việc cạnh tranh
Cạnh tranh chuyên sâu
Vụ việc cạnh tranh là vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh bị Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia điều tra, xử lý, gồm vụ việc hạn chế cạnh tranh, vi phạm về tập trung kinh tế và cạnh tranh không lành mạnh.
-
Vùng trời
Hàng không chuyên sâu
Vùng trời Việt Nam là khoảng không gian phía trên lãnh thổ đất liền, đảo, quần đảo, nội thủy và lãnh hải, thuộc chủ quyền quốc gia; tàu bay chỉ được bay qua biên giới và trong vùng trời khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
-
Vượt xe
Giao thông chuyên sâu
Vượt xe là tình huống trên đường mỗi chiều chỉ có một làn xe cơ giới, xe phía sau di chuyển sang bên trái để lên trước xe phía trước (khoản 1 Điều 14 Luật TTATGT đường bộ 2024); đường nhiều làn thì áp dụng quy tắc làn đường.