Xếp hạng cơ sở lưu trú du lịch

Xếp hạng cơ sở lưu trú du lịch là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định và ra quyết định công nhận một cơ sở lưu trú đạt hạng từ 01 đến 05 sao theo tiêu chuẩn quốc gia. Doanh nghiệp tự nguyện đăng ký, nhưng đã treo sao thì phải có quyết định công nhận còn hạn.

Định nghĩa theo văn bản pháp luật

1. Tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch được tự nguyện đăng ký xếp hạng cơ sở lưu trú du lịch với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. 2. Khách sạn, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch, tàu thủy lưu trú du lịch được xếp hạng theo tiêu chuẩn quốc gia về xếp hạng cơ sở lưu trú du lịch. Hạng cơ sở lưu trú du lịch bao gồm 01 sao, 02 sao, 03 sao, 04 sao và 05 sao.

Khoản 1, 2 Điều 50 Luật Du lịch số 09/2017/QH14 (hiệu lực từ 01/01/2018)

Giải nghĩa dễ hiểu

Ai được xếp hạng, theo chuẩn nào

Chỉ bốn loại: khách sạn, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch, tàu thủy lưu trú du lịch. Tiêu chuẩn chấm là tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) cho từng loại; với khách sạn là TCVN 4391:2015 Khách sạn – Xếp hạng, chấm theo vị trí, kiến trúc, số và diện tích buồng, trang thiết bị, dịch vụ, nhân sự, an ninh, môi trường. Bản tự đánh giá theo TCVN là một thành phần hồ sơ.

Ai công nhận

• Hạng 4 sao, 5 sao: cơ quan du lịch trung ương — luật ghi Tổng cục Du lịch, nay là Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (điểm a khoản 3 Điều 50).
• Hạng 1, 2, 3 sao: cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh — Sở Du lịch hoặc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (điểm b khoản 3 Điều 50).

Hồ sơ và thời hạn

1. Hồ sơ: đơn đề nghị theo mẫu; bản tự đánh giá chất lượng theo TCVN; danh sách người quản lý, nhân viên; bản sao có chứng thực văn bằng, chứng chỉ, giấy chứng nhận bồi dưỡng nghiệp vụ và thời gian làm việc trong ngành của người quản lý, trưởng bộ phận (khoản 4).
2. Hồ sơ chưa hợp lệ: cơ quan phải báo trong 03 ngày làm việc.
3. Hồ sơ hợp lệ: trong 30 ngày, cơ quan chủ trì cùng tổ chức xã hội – nghề nghiệp về du lịch thẩm định thực tế và ra quyết định (khoản 5).
4. Quyết định có thời hạn 05 năm; biển hạng gắn ở khu vực cửa chính (khoản 6, 8).

Phí thẩm định từ 01/01/2026

Biểu phí kèm Thông tư 153/2025/TT-BTC (hiệu lực 01/01/2026, thay Thông tư 34/2018/TT-BTC)

Phân biệt xếp hạng với kiểm tra điều kiện tối thiểu

Nộp hồ sơ xếp hạng ngay khi khai trương thì cơ quan công nhận hạng kết hợp kiểm tra điều kiện tối thiểu và thẩm định hạng trong một lần (khoản 3 Điều 29 Nghị định 168/2017/NĐ-CP).

Ví dụ tình huống

Công ty CP Khách sạn Hải Âu khai trương khách sạn 68 buồng tại phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa ngày 01/6/2026. Website đặt phòng ghi "khách sạn 4 sao" từ ngày khai trương, trong khi hồ sơ xếp hạng mới nộp Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam ngày 20/6/2026.

• Việc quảng cáo 4 sao từ 01/6 khi chưa được công nhận vi phạm khoản 8 Điều 9 và điểm đ khoản 2 Điều 53 Luật Du lịch; công ty phải gỡ ngay.
• Đoàn thẩm định ghi nhận một số buồng nhỏ hơn diện tích tối thiểu của hạng 4 sao. Cục có thể không công nhận và nêu lý do; công ty có thể xin công nhận hạng 3 sao — khi đó phải nộp hồ sơ tới Sở tại Khánh Hòa, vì 3 sao thuộc thẩm quyền cấp tỉnh.
• Nếu được công nhận 4 sao ngày 18/7/2026, quyết định có giá trị đến 18/7/2031; biển gắn ở cửa chính, gắn sai vị trí bị phạt 3–5 triệu đồng (khoản 2 Điều 12 Nghị định 45/2019/NĐ-CP, mức với cá nhân, tổ chức gấp đôi).

Áp dụng trong thực tế và ngoại lệ

• Thay đổi cơ sở vật chất: nâng cấp, cải tạo, giảm số buồng phải đề nghị thẩm định lại để công nhận hạng mới (khoản 2 Điều 52).
• Không duy trì chất lượng: cơ quan đã công nhận thu hồi quyết định (khoản 1 Điều 52). Không bảo đảm số, diện tích buồng, nhà hàng, bếp, dịch vụ, ngoại ngữ nhân viên theo tiêu chuẩn bị phạt 5–10 triệu đồng (khoản 3 Điều 12 Nghị định 45/2019/NĐ-CP); hình thức tước quyết định công nhận hạng tại khoản 5 Điều này đã bị bãi bỏ từ 15/02/2026 (Nghị định 348/2025/NĐ-CP).
• Kê khai gian dối: phạt 10–15 triệu đồng và buộc thu hồi quyết định công nhận hạng (khoản 4, 6 Điều 12).
• Hạng và khu du lịch quốc gia: muốn được công nhận khu du lịch quốc gia, trong khu phải có cơ sở lưu trú hạng từ 4 sao trở lên (điểm a khoản 3 Điều 13 Nghị định 168/2017/NĐ-CP).

Những chỗ hay hiểu sai

• Sai: sao do các trang đặt phòng trực tuyến chấm là "hạng". Đúng: điểm đánh giá của khách hoặc nhãn sao do sàn tự gán không phải hạng do Nhà nước công nhận.
• Sai: được công nhận một lần là giữ mãi. Đúng: quyết định chỉ có hạn 05 năm.
• Sai: mọi khách sạn đều do Sở xếp hạng. Đúng: 4–5 sao do Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.
• Sai: homestay cao cấp xin được sao. Đúng: chỉ 4 loại cơ sở được xếp hạng.

Thuật ngữ tiếng Anh tương đương

Classification of tourist accommodation establishments hoặc hotel star rating. Quyết định công nhận hạng: decision on star-rating recognition. Cần phân biệt với guest rating hay review score trên nền tảng trực tuyến; ở nhiều nước châu Âu, xếp sao do hiệp hội ngành thực hiện theo hệ thống Hotelstars Union chứ không phải cơ quan nhà nước như Việt Nam.

Thuật ngữ liên quan

• Cơ sở lưu trú du lịch — đối tượng của việc xếp hạng.
• Khu du lịch — khu quốc gia đòi có cơ sở từ 4 sao.
• Dịch vụ du lịch — lưu trú là một loại dịch vụ du lịch.
• Quảng cáo thương mại — quảng cáo sai hạng là vi phạm.
• Ngành nghề kinh doanh có điều kiện — kinh doanh dịch vụ lưu trú thuộc danh mục này.

Căn cứ pháp lý

• Luật Du lịch số 09/2017/QH14: khoản 8 Điều 9; Điều 48, 49, 50, 51, 52, 53 — hiệu lực từ 01/01/2018.
• Nghị định 168/2017/NĐ-CP: Điều 13, 21–29.
• TCVN 4391:2015 Khách sạn – Xếp hạng và các tiêu chuẩn quốc gia về biệt thự, căn hộ, tàu thủy lưu trú du lịch.
• Thông tư 153/2025/TT-BTC về phí, lệ phí lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch — hiệu lực từ 01/01/2026.
• Nghị định 45/2019/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 129/2021/NĐ-CP và Nghị định 348/2025/NĐ-CP: Điều 12.

Hỏi đáp nhanh

Khách sạn không xếp hạng có được hoạt động không?

Được. Xếp hạng là tự nguyện (khoản 1 Điều 50 Luật Du lịch). Điều bắt buộc là đáp ứng điều kiện kinh doanh lưu trú và điều kiện tối thiểu về cơ sở vật chất, thông báo cho cơ quan du lịch cấp tỉnh chậm nhất 15 ngày trước khi hoạt động. Chỉ là khi chưa được công nhận thì không được dùng chữ "sao" hay hình ngôi sao để quảng cáo.

Homestay hay nhà nghỉ có xin được 3 sao không?

Không. Chỉ khách sạn, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch và tàu thủy lưu trú du lịch được xếp hạng theo tiêu chuẩn quốc gia (khoản 2 Điều 50). Nhà nghỉ du lịch, nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê, bãi cắm trại không có hệ thống sao, chỉ phải đáp ứng điều kiện tối thiểu của Nghị định 168/2017/NĐ-CP.

Quyết định 4 sao hết hạn 5 năm mà không làm lại thì sao?

Khi quyết định hết hạn, cơ sở không còn hạng được công nhận; nếu vẫn treo biển, quảng cáo 4 sao là quảng cáo về hạng khi chưa được công nhận — hành vi bị cấm tại khoản 8 Điều 9 Luật Du lịch. Muốn giữ hạng phải nộp hồ sơ xếp hạng lại theo khoản 4, 5, 7 Điều 50, nên nộp trước khi hết hạn vì thời gian thẩm định tới 30 ngày.