Thuật ngữ pháp luật vần T

189 thuật ngữ · trang 2/4 · bấm tên để xem định nghĩa đầy đủ, ví dụ và điều luật.

• Thế quyền đòi bồi thường Bảo hiểm chuyên sâu

  Thế quyền đòi bồi thường là việc doanh nghiệp bảo hiểm, sau khi đã bồi thường cho người được bảo hiểm, đứng vào vị trí của người đó để đòi người thứ ba có lỗi hoàn trả số tiền đã chi (Điều 54 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022).

• Thi công xây dựng Xây dựng chuyên sâu

  Thi công xây dựng công trình là việc tiến hành xây dựng, lắp đặt thiết bị công trình, thiết bị công nghệ vào công trình và phá dỡ công trình (khoản 22 Điều 3 Luật Xây dựng 2025).

• Thi hành án hình sự Tố tụng hình sự chuyên sâu

  Thi hành án hình sự là việc cơ quan có thẩm quyền đưa bản án hình sự có hiệu lực ra thực hiện: giam giữ phạm nhân, giám sát án treo, cải tạo không giam giữ, thi hành án tử hình. Phần tiền, tài sản do thi hành án dân sự đảm nhận.

• Thi hành án Tố tụng chuyên sâu

  Thi hành án là việc đưa bản án, quyết định đã có hiệu lực (hoặc được thi hành ngay) ra thực hiện trên thực tế. Từ 01/7/2026, thi hành án dân sự theo Luật Thi hành án dân sự 2025, thời hiệu yêu cầu vẫn là 05 năm.

• Thi hành phán quyết trọng tài Trọng tài thương mại chuyên sâu

  Thi hành phán quyết trọng tài là việc bên phải thi hành tự nguyện thực hiện, hoặc bị cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế thực hiện, nghĩa vụ ghi trong phán quyết; phán quyết trọng tài vụ việc phải đăng ký tại Tòa trước.

• Thị phần Cạnh tranh chuyên sâu

  Thị phần là tỷ lệ phần trăm doanh thu bán ra, doanh số mua vào hoặc số lượng hàng hóa, dịch vụ của một doanh nghiệp so với toàn bộ thị trường liên quan, tính theo tháng, quý hoặc năm (Điều 10 Luật Cạnh tranh).

• Thị trường chứng khoán Chứng khoán chuyên sâu

  Thị trường chứng khoán là nơi chứng khoán được phát hành lần đầu (sơ cấp) và mua bán lại (thứ cấp); ở Việt Nam, chỉ Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và công ty con được tổ chức thị trường giao dịch.

• Thị trường điện Năng lượng - Khoáng sản chuyên sâu

  Thị trường điện (thị trường điện cạnh tranh) là nơi các đơn vị phát điện, bán buôn, bán lẻ và khách hàng mua bán điện, dịch vụ qua hệ thống điện quốc gia, phát triển qua ba cấp độ: phát điện, bán buôn, bán lẻ cạnh tranh.

• Thị trường liên quan Cạnh tranh chuyên sâu

  Thị trường liên quan là thị trường của những hàng hóa, dịch vụ thay thế được cho nhau về đặc tính, mục đích sử dụng và giá cả, trong khu vực địa lý có điều kiện cạnh tranh tương tự (khoản 7 Điều 3 Luật Cạnh tranh).

• Thiết kế xây dựng Xây dựng chuyên sâu

  Thiết kế xây dựng là hồ sơ thể hiện giải pháp, thông số, vật liệu của công trình, gồm thiết kế sơ bộ, cơ sở, FEED, kỹ thuật và bản vẽ thi công, làm theo một hoặc nhiều bước (Điều 19 Luật Xây dựng 2025).

• Thỏa thuận hạn chế cạnh tranh Cạnh tranh chuyên sâu

  Thỏa thuận hạn chế cạnh tranh là sự thống nhất giữa các bên, dưới mọi hình thức, gây hoặc có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh — như ấn định giá, chia thị trường, thông thầu (khoản 4 Điều 3, Điều 11 Luật Cạnh tranh).

• Thỏa thuận phân chia di sản Thừa kế chuyên sâu chuyên sâu

  Thỏa thuận phân chia di sản là việc tất cả những người thừa kế cùng thống nhất ai nhận phần nào của di sản, lập thành văn bản (Điều 656 BLDS 2015); muốn sang tên phải công chứng hoặc chứng thực, có niêm yết 15 ngày.

• Thỏa thuận trọng tài Trọng tài thương mại chuyên sâu

  Thỏa thuận trọng tài là thỏa thuận bằng văn bản giữa các bên về việc đưa tranh chấp có thể phát sinh hoặc đã phát sinh ra trọng tài giải quyết; đây là điều kiện bắt buộc để trọng tài có thẩm quyền và Tòa phải từ chối thụ lý.

• Thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng (hợp đồng tiền hôn nhân) là văn bản lập trước khi kết hôn, công chứng hoặc chứng thực, tự định ra tài sản chung, tài sản riêng thay chế độ luật định (Điều 47 Luật HNGĐ).

• Thỏa ước lao động tập thể Lao động chuyên sâu

  Thỏa ước lao động tập thể là thỏa thuận đạt được qua thương lượng tập thể và được các bên ký kết bằng văn bản, có thời hạn 01–03 năm, ràng buộc người sử dụng lao động và toàn bộ người lao động (Điều 75, 78 BLLĐ 2019).

• Thời điểm mở thừa kế Thừa kế chuyên sâu chuyên sâu

  Thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết; nếu Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì là ngày chết do Tòa xác định (khoản 1 Điều 611 BLDS 2015).

• Thời giờ làm việc Lao động chuyên sâu

  Thời giờ làm việc là khoảng thời gian người lao động phải làm việc theo luật, hợp đồng, nội quy; thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ/ngày và 48 giờ/tuần, hoặc 10 giờ/ngày nếu tính theo tuần (Điều 105 BLLĐ 2019).

• Thời giờ nghỉ ngơi Lao động chuyên sâu

  Thời giờ nghỉ ngơi là khoảng thời gian người lao động không phải làm việc theo luật, gồm nghỉ giữa giờ, nghỉ chuyển ca, nghỉ hằng tuần, nghỉ lễ, tết, nghỉ hằng năm và nghỉ việc riêng (Điều 109–115 BLLĐ 2019).

• Thời hạn bảo hiểm Bảo hiểm chuyên sâu

  Thời hạn bảo hiểm là khoảng thời gian từ lúc doanh nghiệp bảo hiểm bắt đầu nhận bảo hiểm đến khi kết thúc; chỉ sự kiện bảo hiểm xảy ra trong khoảng này mới được bồi thường, trả tiền.

• Thời hạn bảo hộ quyền tác giả Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Thời hạn bảo hộ quyền tác giả là thời gian độc quyền khai thác tác phẩm được bảo vệ: thường là suốt đời tác giả và 50 năm sau năm tác giả chết; 75 năm kể từ công bố với điện ảnh, nhiếp ảnh (Điều 27 Luật SHTT).

• Thời hạn kháng cáo Tố tụng chuyên sâu

  Thời hạn kháng cáo là khoảng thời gian luật cho phép để kháng cáo bản án, quyết định sơ thẩm: 15 ngày với bản án và 07 ngày với quyết định, trong cả tố tụng dân sự, hình sự và hành chính.

• Thời hạn sở hữu nhà chung cư Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Luật Nhà ở 2023 không đặt thời hạn sở hữu căn hộ chung cư đối với người Việt Nam; cái có thời hạn là thời hạn sử dụng tòa nhà theo thiết kế và kiểm định, còn đất dưới chung cư được sử dụng ổn định lâu dài.

• Thời hạn sử dụng đất Đất đai chuyên sâu

  Thời hạn sử dụng đất là khoảng thời gian người sử dụng đất được Nhà nước cho sử dụng một thửa đất: ổn định lâu dài (như đất ở) hoặc có thời hạn (như 50 năm với đất nông nghiệp, tối đa 50–70 năm với dự án).

• Thời hiệu khởi kiện Tố tụng chuyên sâu

  Thời hiệu khởi kiện là thời hạn luật cho phép một người khởi kiện để Tòa án bảo vệ quyền lợi bị xâm phạm; hết thời hạn mà bên kia yêu cầu áp dụng thời hiệu thì người khởi kiện mất quyền khởi kiện.

• Thời hiệu thừa kế Thừa kế chuyên sâu chuyên sâu

  Thời hiệu thừa kế là các thời hạn luật định để yêu cầu chia di sản (30 năm bất động sản, 10 năm động sản), xác nhận hoặc bác bỏ quyền thừa kế (10 năm) và đòi nghĩa vụ của người chết (3 năm), tính từ thời điểm mở thừa kế.

• Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính Hành chính - Thuế chuyên sâu

  Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là khoảng thời gian luật cho phép cơ quan có thẩm quyền xử phạt; hết thời hạn này thì không ra quyết định xử phạt nữa: thường 01 năm, một số lĩnh vực 02 năm, thuế đến 05 năm.

• Thời hiệu Dân sự chuyên sâu

  Thời hiệu là thời hạn do luật quy định mà khi kết thúc thì phát sinh hậu quả pháp lý — được hưởng quyền, được miễn nghĩa vụ hoặc mất quyền khởi kiện, quyền yêu cầu (Điều 149, 150 BLDS 2015).

• Thời kỳ hôn nhân Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Thời kỳ hôn nhân là khoảng thời gian tồn tại quan hệ vợ chồng, tính từ ngày đăng ký kết hôn đến ngày hôn nhân chấm dứt (khoản 13 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014).

• Thông báo tập trung kinh tế Cạnh tranh chuyên sâu

  Thông báo tập trung kinh tế là thủ tục bắt buộc các doanh nghiệp nộp hồ sơ cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia trước khi sáp nhập, hợp nhất, mua lại, liên doanh nếu thương vụ đạt ngưỡng (Điều 33 Luật Cạnh tranh).

• Thông điệp dữ liệu CNTT - Dữ liệu cá nhân chuyên sâu

  Thông điệp dữ liệu là thông tin được tạo ra, được gửi, được nhận, được lưu trữ bằng phương tiện điện tử (khoản 4 Điều 3 Luật Giao dịch điện tử 2023) — như email, tin nhắn, tệp PDF, hợp đồng điện tử.

• Thông đồng trong đấu thầu Cạnh tranh chuyên sâu

  Thông đồng trong đấu thầu là việc các nhà thầu dàn xếp, thỏa thuận với nhau để một bên trúng thầu; Luật Cạnh tranh cấm tuyệt đối, Luật Đấu thầu gọi là thông thầu và Bộ luật Hình sự có thể truy cứu.

• Thông quan Hải quan - Xuất nhập khẩu chuyên sâu

  Thông quan là việc hoàn thành các thủ tục hải quan để hàng hóa được nhập khẩu, xuất khẩu hoặc đặt dưới chế độ quản lý nghiệp vụ hải quan khác (khoản 21 Điều 4 Luật Hải quan).

• Thông tin tín dụng Ngân hàng - Tín dụng chuyên sâu

  Thông tin tín dụng là tập hợp dữ liệu về các khoản cấp tín dụng, khoản nợ của một khách hàng vay — dư nợ, nhóm nợ, lịch sử trả nợ, thông tin tiêu cực — do CIC và các công ty thông tin tín dụng thu thập, lưu giữ, cung cấp.

• Thu giữ vật chứng Tố tụng hình sự chuyên sâu

  Thu giữ vật chứng là hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng lấy đồ vật, tiền, phương tiện, dữ liệu điện tử liên quan đến tội phạm về quản lý, có lập biên bản, niêm phong, để làm chứng cứ và bảo đảm xử lý vụ án.

• Thu hồi đất do vi phạm Đất đai chuyên sâu

  Thu hồi đất do vi phạm là việc Nhà nước lấy lại đất của người vi phạm pháp luật đất đai trong 8 nhóm trường hợp tại Điều 81 Luật Đất đai, như dùng sai mục đích, hủy hoại đất đã bị phạt mà tái phạm, bỏ hoang, không nộp tiền.

• Thu hồi đất Đất đai chuyên sâu

  Thu hồi đất là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người đang sử dụng, vì quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội, do vi phạm hoặc chấm dứt sử dụng đất.

• Thụ lý vụ án Tố tụng chuyên sâu

  Thụ lý vụ án là việc Tòa án chính thức nhận vụ án để giải quyết và ghi vào sổ thụ lý, thực hiện khi người khởi kiện nộp biên lai tạm ứng án phí hoặc khi Tòa nhận đơn nếu người khởi kiện được miễn nộp.

• Thu thập chứng cứ Tố tụng chuyên sâu

  Thu thập chứng cứ là hoạt động tìm, nhận, ghi nhận và lưu giữ tài liệu, đồ vật, lời khai, dữ liệu điện tử theo trình tự luật định để chứng minh các tình tiết của vụ án; do đương sự, người bào chữa và cơ quan tố tụng thực hiện.

• Thủ tục hải quan Hải quan - Xuất nhập khẩu chuyên sâu

  Thủ tục hải quan là toàn bộ công việc người khai hải quan và công chức hải quan phải làm với hàng hóa, phương tiện vận tải xuất nhập khẩu, quá cảnh: khai, nộp hồ sơ, xuất trình hàng, nộp thuế, kiểm tra và quyết định thông quan.

• Thủ tục hành chính Hành chính - Thuế chuyên sâu

  Thủ tục hành chính là trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức.

• Thử việc Lao động chuyên sâu

  Thử việc là giai đoạn hai bên thỏa thuận làm thử để đánh giá trước khi gắn bó lâu dài: tối đa 180 ngày, chỉ thử một lần cho một công việc, lương ít nhất 85% (Điều 24–27 Bộ luật Lao động 2019).

• Thửa đất Đất đai chuyên sâu

  Thửa đất là phần diện tích đất được giới hạn bởi ranh giới mô tả trên hồ sơ địa chính hoặc xác định trên thực địa; mỗi thửa có số tờ bản đồ, số thửa, diện tích, loại đất riêng.

• Thừa kế quyền sử dụng đất Thừa kế chuyên sâu chuyên sâu

  Thừa kế quyền sử dụng đất là việc quyền sử dụng đất của người đã chết chuyển cho người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật, qua văn bản công chứng/chứng thực hoặc bản án rồi đăng ký biến động.

• Thừa kế thế vị Dân sự chuyên sâu

  Thừa kế thế vị là việc cháu (hoặc chắt) được hưởng phần di sản mà cha, mẹ mình lẽ ra được hưởng, khi cha, mẹ đó chết trước hoặc cùng thời điểm với người để lại di sản (Điều 652 BLDS 2015).

• Thừa kế theo pháp luật Thừa kế chuyên sâu chuyên sâu

  Thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự do pháp luật quy định (Điều 649 BLDS 2015), áp dụng khi không có di chúc hoặc di chúc không định đoạt được, không hiệu lực.

• Thừa kế Dân sự chuyên sâu

  Thừa kế là việc chuyển tài sản và quyền, nghĩa vụ tài sản của người đã chết sang người còn sống, theo di chúc hoặc theo pháp luật (Điều 609–662 BLDS 2015).

• Thực hiện công việc không có ủy quyền Dân sự chuyên sâu

  Thực hiện công việc không có ủy quyền là việc một người không có nghĩa vụ nhưng tự nguyện làm một công việc vì lợi ích của người khác khi người đó không biết hoặc biết mà không phản đối (Điều 574 BLDS 2015).

• Thuế giá trị gia tăng Hành chính - Thuế chuyên sâu

  Thuế giá trị gia tăng (VAT) là thuế gián thu tính trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ qua từng khâu từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng; người tiêu dùng cuối cùng là người gánh thuế.

• Thuê mua nhà ở Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Thuê mua nhà ở là việc người thuê mua trả trước tối đa 50% giá trị hợp đồng, phần còn lại trả dần như tiền thuê hằng tháng trong thời hạn thỏa thuận; trả hết thì được sở hữu nhà ở đó.

• Thuế sử dụng đất Hành chính - Thuế chuyên sâu

  Thuế sử dụng đất là thuế người có quyền sử dụng đất nộp hằng năm, gồm thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (đất ở, đất sản xuất kinh doanh) và thuế sử dụng đất nông nghiệp, hiện được miễn phần lớn đến hết 2030.

756 thuật ngữ vần T định nghĩa nguyên văn trong luật →