Thông tin tín dụng là tập hợp dữ liệu về các khoản vay, thẻ tín dụng, bảo lãnh và các khoản nợ khác của một người hay một doanh nghiệp — dư nợ, nhóm nợ, lịch sử trả nợ, thông tin tiêu cực. Ngân hàng dựa vào đó để quyết định có cho vay hay không, cho bao nhiêu, lãi suất bao nhiêu; người dân quen gọi là “lịch sử CIC”.
Định nghĩa theo văn bản pháp luật
Thông tin tín dụng là tập hợp các dữ liệu liên quan khoản cấp tín dụng của khách hàng vay tại tổ chức tín dụng, khoản nợ của khách hàng vay do tổ chức tự nguyện tham gia hoạt động thông tin tín dụng quản lý.
Khoản 2 Điều 3 Thông tư 15/2023/TT-NHNN quy định về hoạt động thông tin tín dụng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (hiệu lực từ 01/01/2025)
Với công ty thông tin tín dụng tư nhân, khoản 1 Điều 3 Nghị định 58/2021/NĐ-CP định nghĩa thông tin tín dụng là dữ liệu, số liệu, dữ kiện liên quan của khách hàng vay tại tổ chức tham gia của công ty thông tin tín dụng.
Giải nghĩa dễ hiểu
Hai hệ thống song song
CIC — Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam, thuộc Ngân hàng Nhà nước — vận hành Cơ sở dữ liệu thông tin tín dụng quốc gia. Mọi tổ chức tín dụng bắt buộc báo cáo cho CIC. Ngoài ra có công ty thông tin tín dụng do Ngân hàng Nhà nước cấp giấy chứng nhận (tên bắt buộc có cụm “thông tin tín dụng”), thu thập dữ liệu từ các tổ chức tham gia tự nguyện (Nghị định 58/2021/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 133/2024/NĐ-CP).
Thông tin tiêu cực
Là thông tin về nợ xấu, vi phạm nghĩa vụ thanh toán và các thông tin bất lợi khác như phá sản, vi phạm hành chính, bản án đã có hiệu lực đối với khách hàng vay (khoản 9 Điều 3 Thông tư 15/2023). Đây là phần quyết định số phận hồ sơ vay.
Lưu bao lâu, cung cấp bao lâu
- CIC lưu thông tin tín dụng tối thiểu 05 năm kể từ ngày phát sinh (khoản 2 Điều 11).
- Thông tin tiêu cực chỉ được cung cấp tối đa 05 năm kể từ ngày kết thúc thông tin đó, trừ khi phục vụ cơ quan quản lý nhà nước (khoản 1 Điều 13).
- Công ty thông tin tín dụng lưu tối thiểu 05 năm kể từ ngày thu thập (khoản 2 Điều 20 Nghị định 58/2021).
Quyền của người vay
Được khai thác miễn phí thông tin về chính mình một lần mỗi năm (khoản 1 Điều 18 Thông tư 15/2023); được đề nghị điều chỉnh khi thấy sai sót (Điều 19). Với công ty thông tin tín dụng, dữ liệu chỉ được thu thập khi người vay đồng ý cho bên cho vay cung cấp (khoản 4 Điều 4 Nghị định 58/2021).
Bảo mật
Ngân hàng không được cung cấp thông tin khách hàng cho người khác trừ khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền theo luật hoặc khách hàng chấp thuận (khoản 3 Điều 13 Luật Các tổ chức tín dụng). Từ 01/01/2026, thông tin tín dụng của cá nhân còn được bảo vệ theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15.
Phân biệt CIC với công ty thông tin tín dụng
| Tiêu chí | CIC | Công ty thông tin tín dụng |
|---|---|---|
| Địa vị | Đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước | Doanh nghiệp, được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy chứng nhận |
| Nguồn dữ liệu | Bắt buộc từ mọi tổ chức tín dụng; tự nguyện từ tổ chức tự nguyện (quỹ, công ty mua bán nợ, cầm đồ có điều kiện…) | Tổ chức tham gia tự nguyện theo cam kết |
| Cần sự đồng ý của người vay | Không cần để tổ chức tín dụng báo cáo | Cần, theo mẫu tại Phụ lục I Nghị định 58/2021 |
| Lưu giữ | Tối thiểu 05 năm từ ngày phát sinh | Tối thiểu 05 năm từ ngày thu thập |
| Văn bản điều chỉnh | Thông tư 15/2023/TT-NHNN | Nghị định 58/2021/NĐ-CP |
Ví dụ tình huống
Tháng 8/2026, anh Nam ở một phường của tỉnh Thanh Hóa nộp hồ sơ vay mua nhà và bị từ chối vì “có nợ nhóm 2 tại công ty tài chính X”. Anh chưa từng vay ở đó. Anh tải báo cáo tín dụng của mình qua kênh tra cứu của CIC (lần miễn phí trong năm) và thấy một khoản vay tiêu dùng 25 triệu đồng mở năm 2025 bằng số căn cước của mình, đang quá hạn 40 ngày. Ngày 07/9/2026, anh trình báo công an về việc bị giả mạo, rồi gửi đề nghị điều chỉnh tới công ty tài chính X kèm bản trình báo và mẫu chữ ký. Công ty phải báo tính hợp lệ chậm nhất ngày 14/9/2026 (05 ngày làm việc), giải quyết trong 10 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ hợp lệ; nếu cần xác minh với cơ quan khác thì được kéo dài nhưng phải nói rõ lý do. Khi xác định khoản vay giả mạo, công ty gửi lại dữ liệu đã điều chỉnh cho CIC, có xác nhận của người đứng đầu, và báo kết quả cho anh trong 02 ngày làm việc.
Áp dụng trong thực tế và ngoại lệ
- Kỳ cập nhật: ngân hàng tự phân loại nợ và gửi CIC trong 7 ngày đầu mỗi tháng; CIC trả lại danh sách nhóm nợ cao nhất trong 3 ngày (Điều 8 Thông tư 31/2024/TT-NHNN). Vì vậy trả xong nợ, thường phải chờ kỳ báo cáo sau mới thấy thay đổi.
- Tổ chức tự nguyện: quỹ bảo lãnh tín dụng, công ty mua bán nợ, đơn vị cho thuê tài sản, bán trả góp, cầm đồ có điều kiện… có thể ký hợp đồng trao đổi thông tin với CIC (khoản 8 Điều 3 Thông tư 15/2023), nên nợ ở các nơi này cũng có thể hiện lên.
- Doanh nghiệp: thông tin tín dụng của doanh nghiệp được ngân hàng, đối tác dùng khi đánh giá năng lực tài chính trong đấu thầu, bảo lãnh.
- Đòi nợ: lịch sử tín dụng không được dùng để bêu tên, công khai người nợ; hành vi này có thể xâm phạm bí mật đời tư, dữ liệu cá nhân.
Những chỗ hay hiểu sai
- Sai: trả hết nợ là CIC sạch ngay. Đúng: lịch sử vẫn lưu; thông tin tiêu cực còn được cung cấp tối đa 05 năm kể từ khi kết thúc.
- Sai: có dịch vụ trả tiền để “xóa CIC”. Đúng: chỉ dữ liệu sai mới được điều chỉnh, qua thủ tục tại Điều 19 Thông tư 15/2023; quảng cáo xóa nợ xấu là dấu hiệu lừa đảo.
- Sai: chỉ khoản vay ngân hàng mới lên CIC. Đúng: thẻ tín dụng, công ty tài chính, nhiều tổ chức tự nguyện cũng báo cáo.
- Sai: ai cũng tra được CIC của người khác nếu biết số căn cước. Đúng: chỉ đối tượng tại Điều 12 Thông tư 15/2023 được cung cấp.
Thuật ngữ tiếng Anh tương đương
credit information là cách dịch sát; báo cáo tín dụng là credit report, lịch sử tín dụng là credit history, điểm tín dụng là credit score. CIC tương ứng mô hình public credit registry; công ty thông tin tín dụng tư nhân là private credit bureau. Tên tiếng Anh chính thức của CIC là National Credit Information Center of Vietnam.
Thuật ngữ liên quan
- Nợ xấu — loại thông tin tiêu cực quan trọng nhất.
- Phân loại nợ — nhóm nợ được đồng bộ qua CIC.
- Cấp tín dụng — mọi khoản cấp tín dụng đều được báo cáo.
- Bảo vệ dữ liệu cá nhân — khung bảo vệ thông tin của người vay.
- Tổ chức tín dụng — bên bắt buộc cung cấp dữ liệu cho CIC.
- Tín dụng tiêu dùng — nguồn phát sinh nhiều khoản nợ nhỏ bị quên.
Căn cứ pháp lý
- Thông tư 15/2023/TT-NHNN về hoạt động thông tin tín dụng của Ngân hàng Nhà nước — Điều 3, 11, 12, 13, 18, 19 (hiệu lực từ 01/01/2025).
- Nghị định 58/2021/NĐ-CP về hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng (hiệu lực từ 15/8/2021), sửa đổi bởi Nghị định 133/2024/NĐ-CP — Điều 3, 4, 20, 26.
- Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 — Điều 12, 13.
- Thông tư 31/2024/TT-NHNN — Điều 8.
- Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2026).
Hỏi đáp nhanh
Tra CIC của chính mình có mất phí không?
Mỗi năm được khai thác miễn phí một lần các thông tin tín dụng về chính mình tại CIC (khoản 1 Điều 18 Thông tư 15/2023/TT-NHNN); các lần sau trả phí theo biểu của CIC. Công ty thông tin tín dụng cũng phải cung cấp miễn phí tối thiểu một lần mỗi năm khi khách yêu cầu (điểm a khoản 1 Điều 26 Nghị định 58/2021/NĐ-CP).
Người khác có tra được lịch sử tín dụng của tôi không?
Không tùy tiện. CIC chỉ cung cấp cho đơn vị của Ngân hàng Nhà nước, cơ quan nhà nước theo luật, tổ chức tín dụng và tổ chức tự nguyện theo hợp đồng, và chính khách hàng (Điều 12 Thông tư 15/2023/TT-NHNN). Công ty thông tin tín dụng chỉ thu thập thông tin của bạn khi bạn đồng ý cho bên cho vay cung cấp (khoản 4 Điều 4 Nghị định 58/2021/NĐ-CP). Nhân viên ngân hàng tiết lộ thông tin khách hàng là vi phạm Điều 13 Luật Các tổ chức tín dụng.
Bị người khác dùng giấy tờ của mình vay tiền thì xóa thông tin xấu thế nào?
Gửi đề nghị điều chỉnh tới CIC hoặc tổ chức đã báo cáo khoản vay, kèm căn cứ chứng minh (đơn trình báo công an, mẫu chữ ký, xác nhận không giao dịch). Tổ chức tiếp nhận phải trả lời tính hợp lệ trong 05 ngày làm việc, giải quyết trong 10 ngày làm việc (có thể kéo dài nếu phải xác minh, nhưng phải báo lý do), và thông báo kết quả trong 02 ngày làm việc (khoản 4 Điều 19 Thông tư 15/2023/TT-NHNN).
Lưu ý: Bài viết tổng hợp quy định đang có hiệu lực tại thời điểm đăng và chỉ mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến pháp lý cho một vụ việc cụ thể. Văn bản pháp luật có thể được sửa đổi; vui lòng đối chiếu bản mới nhất hoặc trao đổi với luật sư trước khi quyết định.