Thuật ngữ pháp luật vần T

189 thuật ngữ · trang 4/4 · bấm tên để xem định nghĩa đầy đủ, ví dụ và điều luật.

• Trách nhiệm của người vận chuyển Hàng hải chuyên sâu

  Trách nhiệm của người vận chuyển đường biển là nghĩa vụ bồi thường mất mát, hư hỏng, chậm trả hàng phát sinh từ khi nhận hàng ở cảng nhận đến khi trả xong ở cảng trả, có 17 trường hợp miễn và mức giới hạn theo kiện hoặc kg.

• Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất Môi trường chuyên sâu

  Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) là nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu phải tái chế sản phẩm, bao bì theo tỷ lệ bắt buộc hoặc đóng góp tài chính cho tái chế, xử lý chất thải (Điều 54, 55 Luật BVMT 2020).

• Trái phiếu doanh nghiệp Chứng khoán chuyên sâu

  Trái phiếu doanh nghiệp là chứng khoán kỳ hạn từ 01 năm trở lên do doanh nghiệp phát hành, xác nhận người sở hữu là chủ nợ đối với một phần nợ của doanh nghiệp; phát hành ra công chúng hoặc riêng lẻ.

• Trái phiếu Chứng khoán chuyên sâu

  Trái phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần nợ của tổ chức phát hành; người mua trái phiếu là chủ nợ, không phải chủ sở hữu.

• Tranh chấp chung cư Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Tranh chấp chung cư là mâu thuẫn giữa cư dân, chủ đầu tư, Ban quản trị, đơn vị vận hành về quyền sở hữu, hợp đồng, phí quản lý vận hành, kinh phí bảo trì; giải quyết bằng hòa giải, Ủy ban nhân dân cấp xã, Tòa án hoặc trọng tài.

• Tranh chấp đất đai Đất đai chuyên sâu

  Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai, phải hòa giải ở UBND cấp xã trước khi đưa ra cơ quan giải quyết.

• Tranh chấp lao động tập thể Lao động chuyên sâu

  Tranh chấp lao động tập thể là tranh chấp giữa tổ chức đại diện người lao động với người sử dụng lao động, gồm tranh chấp về quyền và tranh chấp về lợi ích phát sinh khi thương lượng tập thể (Điều 179 BLLĐ 2019).

• Tranh chấp lao động Lao động chuyên sâu

  Tranh chấp lao động là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ, lợi ích khi xác lập, thực hiện, chấm dứt quan hệ lao động; giải quyết qua hòa giải viên, Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án (Điều 179 BLLĐ 2019).

• Tranh luận tại phiên tòa Tố tụng chuyên sâu

  Tranh luận tại phiên tòa là phần của phiên tòa diễn ra sau khi kết thúc việc hỏi, trong đó các bên lần lượt phát biểu quan điểm, đánh giá chứng cứ, đề xuất hướng giải quyết và đối đáp với nhau trước khi Hội đồng xét xử nghị án.

• Tranh tụng Tố tụng chuyên sâu

  Tranh tụng là nguyên tắc tố tụng theo đó các bên được bình đẳng đưa ra, đánh giá chứng cứ, đối đáp, lập luận trước Tòa án, và Tòa án phải căn cứ vào kết quả tranh tụng để ra bản án, quyết định.

• Trị giá hải quan Hải quan - Xuất nhập khẩu chuyên sâu

  Trị giá hải quan là trị giá của hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu dùng để tính thuế và thống kê hải quan; với hàng nhập khẩu là giá thực tế phải trả tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên.

• Trợ cấp thất nghiệp Lao động chuyên sâu

  Trợ cấp thất nghiệp là khoản tiền hằng tháng Quỹ bảo hiểm thất nghiệp trả cho người mất việc đã đóng đủ 12 tháng trong 24 tháng: 60% bình quân lương đóng, trong 3–12 tháng (Luật Việc làm 2025).

• Trợ cấp thôi việc Lao động chuyên sâu

  Trợ cấp thôi việc là khoản tiền người sử dụng lao động trả khi hợp đồng chấm dứt cho người làm thường xuyên từ đủ 12 tháng: mỗi năm nửa tháng lương, chỉ tính phần thời gian chưa đóng bảo hiểm thất nghiệp.

• Trốn thuế Hành chính - Thuế chuyên sâu

  Trốn thuế là hành vi cố ý không đăng ký, không khai, khai sai, không lập hóa đơn hoặc dùng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để không nộp, nộp thiếu thuế hoặc tăng số thuế được hoàn, miễn, giảm.

• Trọng tài quy chế Trọng tài thương mại chuyên sâu

  Trọng tài quy chế là hình thức giải quyết tranh chấp tại một trung tâm trọng tài, theo Luật Trọng tài thương mại và quy tắc tố tụng của chính trung tâm đó; trung tâm điều phối, chỉ định trọng tài viên khi bế tắc và thu phí.

• Trọng tài thương mại Trọng tài thương mại chuyên sâu

  Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án do các bên thỏa thuận chọn; Hội đồng trọng tài ra phán quyết chung thẩm, thi hành như bản án và chỉ có thể bị Tòa hủy theo 5 căn cứ luật định.

• Trọng tài viên Trọng tài thương mại chuyên sâu

  Trọng tài viên là người được các bên chọn, hoặc được trung tâm trọng tài, Tòa án chỉ định, để giải quyết tranh chấp theo Luật Trọng tài thương mại; phải có đại học và từ 5 năm công tác theo ngành học, trừ chuyên gia đặc biệt.

• Trọng tài vụ việc Trọng tài thương mại chuyên sâu

  Trọng tài vụ việc là hình thức trọng tài do các bên tự lập Hội đồng trọng tài và tự thỏa thuận trình tự, thủ tục, không qua trung tâm trọng tài; phán quyết phải đăng ký tại Tòa án trong 01 năm trước khi yêu cầu thi hành.

• Trữ lượng khoáng sản Năng lượng - Khoáng sản chuyên sâu

  Trữ lượng khoáng sản là phần tài nguyên khoáng sản đã thăm dò, dự kiến khai thác được trong điều kiện kinh tế, kỹ thuật nhất định và có hiệu quả kinh tế tại thời điểm đánh giá (khoản 30 Điều 2 Luật Địa chất và khoáng sản).

• Trụ sở chính của doanh nghiệp Doanh nghiệp chuyên sâu

  Trụ sở chính của doanh nghiệp là địa chỉ liên lạc chính thức của doanh nghiệp, đặt trên lãnh thổ Việt Nam và xác định theo địa giới đơn vị hành chính; nó quyết định cơ quan đăng ký, cơ quan thuế và Tòa án có thẩm quyền.

• Trung tâm trọng tài Trọng tài thương mại chuyên sâu

  Trung tâm trọng tài là tổ chức phi lợi nhuận, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 5 sáng lập viên đủ tiêu chuẩn trọng tài viên thành lập theo giấy phép của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, có chức năng tổ chức, điều phối trọng tài quy chế.

• Trường công lập Giáo dục chuyên sâu

  Trường công lập là nhà trường do Nhà nước đầu tư, bảo đảm điều kiện hoạt động và đại diện chủ sở hữu; trẻ mầm non, học sinh phổ thông học trường công được miễn học phí từ năm học 2025–2026.

• Trường tư thục Giáo dục chuyên sâu

  Trường tư thục là nhà trường do nhà đầu tư trong nước hoặc nước ngoài bỏ vốn và bảo đảm điều kiện hoạt động, không dùng ngân sách nhà nước (điểm c khoản 1 Điều 47 Luật Giáo dục 2019).

• Truy cứu trách nhiệm hình sự Hình sự chuyên sâu

  Truy cứu trách nhiệm hình sự là việc cơ quan có thẩm quyền khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử để buộc người hoặc pháp nhân thương mại đã phạm tội phải chịu hậu quả pháp lý hình sự; chỉ đặt ra khi chưa hết thời hiệu (Điều 27 BLHS).

• Truy nã Tố tụng hình sự chuyên sâu

  Truy nã là quyết định công khai tìm bắt bị can, bị cáo hoặc người bị kết án đã bỏ trốn hay không rõ đang ở đâu; khi có quyết định truy nã, bất kỳ ai phát hiện cũng được quyền bắt và giải tới cơ quan gần nhất.

• Truy thu thuế Hành chính - Thuế chuyên sâu

  Truy thu thuế là việc buộc người nộp thuế nộp bổ sung số thuế đã khai thiếu, trốn, hoặc được miễn, giảm, hoàn sai, kèm tiền chậm nộp, khi được phát hiện qua khai bổ sung, kiểm tra, thanh tra; thời hạn truy thu tối đa 10 năm.

• Truy tố Tố tụng chuyên sâu

  Truy tố là giai đoạn và quyết định của Viện kiểm sát đưa bị can ra trước Tòa án để xét xử, sau khi nghiên cứu hồ sơ và kết luận điều tra; hình thức thông thường là bản cáo trạng.

• Truy xuất nguồn gốc nông sản Nông nghiệp - Lâm nghiệp chuyên sâu

  Truy xuất nguồn gốc nông sản là việc theo dõi, xác định được một lô hoặc một đơn vị nông sản theo thời gian và địa điểm qua từng công đoạn từ vùng trồng, trại nuôi đến nơi bán.

• Truyền tải điện Năng lượng - Khoáng sản chuyên sâu

  Truyền tải điện là hoạt động dẫn điện năng đi xa qua lưới điện truyền tải cao áp, siêu cao áp từ nhà máy điện đến các trạm của lưới phân phối; là lĩnh vực phải có giấy phép hoạt động điện lực, do Bộ Công Thương cấp.

• Từ chối nhận di sản Dân sự chuyên sâu

  Từ chối nhận di sản là việc người thừa kế lập văn bản tuyên bố không nhận phần di sản mình được hưởng, trước thời điểm phân chia di sản và không nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản (Điều 620 BLDS 2015).

• Tự chủ đại học Giáo dục chuyên sâu

  Tự chủ đại học là quyền của cơ sở giáo dục đại học tự quyết định về học thuật, đào tạo, nghiên cứu, tổ chức, nhân sự, tài chính, gắn với trách nhiệm giải trình (khoản 2 Điều 3 Luật Giáo dục đại học 2025).

• Tù có thời hạn Hình sự chuyên sâu

  Tù có thời hạn là hình phạt chính buộc người bị kết án chấp hành tại cơ sở giam giữ trong một thời hạn nhất định, từ 03 tháng đến 20 năm cho một tội; tổng hợp nhiều tội không quá 30 năm (Điều 38, 55 BLHS).

• Tự doanh chứng khoán Chứng khoán chuyên sâu

  Tự doanh chứng khoán là việc công ty chứng khoán mua, bán chứng khoán cho chính mình bằng vốn của mình; chỉ được cấp khi công ty đã có nghiệp vụ môi giới và phải ưu tiên lệnh của khách hàng.

• Tư vấn xây dựng Xây dựng chuyên sâu

  Tư vấn xây dựng là các dịch vụ chuyên môn chủ đầu tư thuê để lập dự án, khảo sát, thiết kế, thẩm tra, kiểm định, thí nghiệm, quản lý chi phí, quản lý dự án, giám sát thi công (khoản 8 Điều 3 Luật Xây dựng 2025).

• Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội Hình sự chuyên sâu

  Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội là tự mình không thực hiện tội phạm đến cùng dù không có gì ngăn cản; người đó được miễn trách nhiệm hình sự về tội định phạm (Điều 16 BLHS).

• Tước giấy phép lái xe Giao thông chuyên sâu

  Tước giấy phép lái xe là hình thức xử phạt bổ sung, buộc người vi phạm không được lái xe theo giấy phép đó trong một thời hạn từ 01 đến 24 tháng; hết hạn thì được nhận lại, không phải thi lại.

• Tước quyền sử dụng giấy phép Hành chính - Thuế chuyên sâu

  Tước quyền sử dụng giấy phép là hình thức xử phạt hành chính buộc cá nhân, tổ chức vi phạm nghiêm trọng các hoạt động ghi trong giấy phép, chứng chỉ hành nghề ngừng các hoạt động đó trong 01 đến 24 tháng.

• Tuổi chịu trách nhiệm hình sự Hình sự chuyên sâu

  Tuổi chịu trách nhiệm hình sự là độ tuổi tối thiểu để một người phải chịu trách nhiệm hình sự: từ đủ 16 tuổi với mọi tội; từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi với một số tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng.

• Tuổi nghỉ hưu Lao động chuyên sâu

  Tuổi nghỉ hưu là độ tuổi người lao động trong điều kiện bình thường được nghỉ và hưởng lương hưu nếu đủ năm đóng bảo hiểm; năm 2026 là 61 tuổi 6 tháng với nam, 57 tuổi với nữ (Điều 169 Bộ luật Lao động).

756 thuật ngữ vần T định nghĩa nguyên văn trong luật →