Trường tư thục là loại nhà trường do nhà đầu tư tư nhân (cá nhân, doanh nghiệp, kể cả nhà đầu tư nước ngoài) bỏ vốn xây dựng và tự bảo đảm điều kiện hoạt động. Trường tư thục có ở mọi cấp: mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, đại học; văn bằng do trường cấp có giá trị như của trường công lập.
Định nghĩa theo văn bản pháp luật
c) Trường tư thục do nhà đầu tư trong nước hoặc nhà đầu tư nước ngoài đầu tư và bảo đảm điều kiện hoạt động.
Trường tư thục hoạt động không vì lợi nhuận là trường mà nhà đầu tư cam kết và thực hiện cam kết hoạt động không vì lợi nhuận, được ghi trong quyết định thành lập hoặc quyết định chuyển đổi loại hình trường; hoạt động không vì lợi nhuận, không rút vốn, không hưởng lợi tức; phần lợi nhuận tích lũy hằng năm thuộc sở hữu chung hợp nhất không phân chia để tiếp tục đầu tư phát triển nhà trường.
Điểm c khoản 1 Điều 47 Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 (hiệu lực từ 01/7/2020)
Giải nghĩa dễ hiểu
Hai cách đứng tên đầu tư
Từ 01/01/2026, khoản 3 Điều 54 Luật Giáo dục (sửa đổi bởi Luật số 123/2025/QH15) cho nhà đầu tư chọn: lập tổ chức kinh tế theo Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp để tổ chức kinh tế thành lập trường; hoặc trực tiếp thành lập trường. Có từ hai nhà đầu tư trở lên thì phải lập tổ chức kinh tế. Trường do nhiều nhà đầu tư trực tiếp thành lập trước đó phải hoàn tất việc lập tổ chức kinh tế chậm nhất 12 tháng kể từ 01/01/2026 (điểm e khoản 3 Điều 2 Luật số 123/2025/QH15).
Ai cho phép thành lập
Theo khoản 2 Điều 52 Luật Giáo dục (sửa đổi, hiệu lực 01/7/2026) và Điều 4 Nghị định 360/2026/NĐ-CP: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cho phép thành lập trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trường nhiều cấp có cấp cao nhất là trung học cơ sở; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh với trường trung học phổ thông, trường nhiều cấp có cấp trung học phổ thông, trường trung cấp, trung học nghề; Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo với trường cao đẳng, đại học. Thành lập xong còn phải được cấp phép hoạt động giáo dục mới được tuyển sinh.
Vốn tối thiểu (Nghị định 360/2026/NĐ-CP, hiệu lực 17/9/2026)
- Mầm non tư thục: ít nhất 30 triệu đồng/trẻ, không tính tiền sử dụng đất, tính theo quy mô dự kiến cao nhất (điểm a khoản 3 Điều 9).
- Phổ thông tư thục: ít nhất 50 triệu đồng/học sinh và tổng vốn không thấp hơn 50 tỷ đồng (điểm a khoản 4 Điều 25).
- Nếu thuê lại hoặc dùng cơ sở vật chất sẵn có, mức đầu tư ít nhất bằng 70% các mức trên; hợp đồng thuê địa điểm phải có thời hạn tối thiểu 05 năm (điểm b khoản 1 Điều 24).
Quản trị và lợi nhuận
Hội đồng trường của trường mầm non, phổ thông tư thục đại diện nhà đầu tư, thành viên do hội nghị nhà đầu tư bầu theo tỷ lệ vốn góp (khoản 3 Điều 55 sửa đổi). Trường tư thục thông thường được chia lợi nhuận cho nhà đầu tư theo tỷ lệ vốn góp sau khi trích quỹ và làm nghĩa vụ thuế (khoản 2 Điều 101). Đại học tư thục phải dành tối thiểu 25% chênh lệch thu chi hằng năm để đầu tư trở lại (khoản 3 Điều 40 Luật Giáo dục đại học 2025).
Phân biệt trường tư thục với trường công lập và trường dân lập
| Tiêu chí | Trường tư thục | Trường công lập | Trường dân lập |
|---|---|---|---|
| Ai bỏ vốn | Nhà đầu tư tư nhân, trong nước hoặc nước ngoài | Nhà nước | Cộng đồng dân cư ở cơ sở |
| Cấp học | Mọi cấp | Mọi cấp | Chỉ mầm non |
| Học phí mầm non, phổ thông | Trường tự định, Nhà nước hỗ trợ một phần | Miễn | Trường tự định, Nhà nước hỗ trợ một phần |
| Tài sản | Thuộc sở hữu nhà đầu tư theo biên bản góp vốn | Tài sản công | Thuộc pháp nhân nhà trường |
| Chia lợi nhuận | Được, trừ loại không vì lợi nhuận | Không | Không |
Ví dụ tình huống
Công ty cổ phần Giáo dục Sao Mai muốn mở trường liên cấp tiểu học – trung học cơ sở – trung học phổ thông ở TP. Đà Nẵng, quy mô dự kiến cao nhất 1.500 học sinh, thuê lại khuôn viên một trường cũ với hợp đồng 10 năm.
Kết luận: trường có cấp cao nhất là trung học phổ thông nên Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP. Đà Nẵng cho phép thành lập. Vốn đầu tư tối thiểu theo quy mô là 1.500 × 50 triệu = 75 tỷ đồng; do thuê cơ sở có sẵn, mức tối thiểu là 70%, tức 52,5 tỷ đồng (vẫn trên ngưỡng 50 tỷ). Học phí công ty tự xây dựng, công khai trước tuyển sinh, mỗi năm tăng không quá 10%. Học sinh được hưởng mức hỗ trợ học phí do Hội đồng nhân dân TP. Đà Nẵng quyết định; giả định học phí 7 triệu đồng/tháng và mức hỗ trợ cấp THCS 300.000 đồng/tháng thì gia đình trả phần còn lại.
Áp dụng trong thực tế và ngoại lệ
- Chuyển đổi sang không vì lợi nhuận: hồ sơ phải có cam kết của nhà đầu tư đại diện ít nhất 75% vốn góp và thỏa thuận giải quyết phần vốn của người không đồng ý (Điều 3–5 Nghị định 66/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/3/2026). Chiều ngược lại không được phép (khoản 2 Điều 47 Luật Giáo dục).
- Chuyển nhượng vốn: theo pháp luật đầu tư, doanh nghiệp, không làm gián đoạn hoạt động giáo dục; trong 14 ngày làm việc phải công khai danh sách nhà đầu tư mới và thông báo cơ quan quản lý (Điều 12 Nghị định 66/2026/NĐ-CP).
- Cơ sở do cá nhân thuê nhà mở "lớp mầm non" quy mô nhỏ thường là nhóm lớp độc lập, không phải trường; điều kiện, thủ tục riêng tại Điều 19–20 Nghị định 360/2026.
- Đình chỉ, thu hồi: trường không duy trì điều kiện, vi phạm nghiêm trọng có thể bị đình chỉ tuyển sinh, đình chỉ hoạt động; người học phải được bố trí học tiếp.
Những chỗ hay hiểu sai
- Sai: "Bằng trường tư thục giá trị thấp hơn trường công." — Đúng: văn bằng do mọi loại hình cấp có giá trị pháp lý như nhau (khoản 4 Điều 12 Luật Giáo dục sửa đổi).
- Sai: "Trường quốc tế, trường song ngữ là loại hình riêng." — Đúng: về pháp lý đa số là trường tư thục hoặc cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài; "quốc tế" là tên gọi thương mại.
- Sai: "Trường tư thục tăng học phí bao nhiêu cũng được vì là dịch vụ." — Đúng: phải công khai lộ trình, trần tăng 10% hoặc 15% mỗi năm theo cấp học.
- Sai: "Có vốn là mở được trường." — Đúng: còn phải đáp ứng quy hoạch, đất đai, cơ sở vật chất tối thiểu, đội ngũ, và qua hai bước thành lập – cấp phép hoạt động.
Thuật ngữ tiếng Anh tương đương
Private school là cách dịch thông dụng; trong văn bản đối chiếu với hệ thống Anh – Mỹ cần lưu ý independent school (Anh) không trùng hẳn. Trường tư thục không vì lợi nhuận là non-profit private school; trường dân lập (chỉ mầm non) nên dịch community-founded preschool để khỏi lẫn với tư thục.
Thuật ngữ liên quan
- Trường công lập — loại hình do Nhà nước đầu tư, đối chiếu trực tiếp.
- Cơ sở giáo dục — khái niệm bao trùm nhà trường mọi loại hình.
- Xã hội hóa giáo dục — chính sách khuyến khích trường tư thục.
- Học phí — cơ chế tự định giá và hỗ trợ học phí.
- Nhà đầu tư — chủ thể bỏ vốn, quyền và trách nhiệm.
- Chuyển nhượng vốn — mua bán phần vốn trong trường tư thục.
- Ngành, nghề ưu đãi đầu tư — giáo dục thuộc diện được ưu đãi.
Căn cứ pháp lý
- Luật Giáo dục số 43/2019/QH14, Điều 47, 52, 54, 55, 99, 101, 102; sửa đổi bởi Luật số 123/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026, riêng Điều 52 từ 01/7/2026).
- Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, Điều 17, 40, 42.
- Nghị định 360/2026/NĐ-CP về điều kiện đầu tư và hoạt động của cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên (hiệu lực 17/9/2026, thay Nghị định 125/2024/NĐ-CP).
- Nghị định 66/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục (hiệu lực 15/3/2026).
- Nghị quyết 217/2025/QH15; Nghị định 238/2025/NĐ-CP về học phí.
Hỏi đáp nhanh
Học sinh trường tư thục có được miễn học phí như trường công không?
Không miễn, nhưng được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng học phí. Mức hỗ trợ do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định theo khung học phí của Chính phủ và không vượt mức thu của trường (khoản 2 Điều 2 Nghị quyết 217/2025/QH15, khoản 3 Điều 99 Luật Giáo dục sửa đổi 2025). Phần chênh lệch giữa học phí trường thu và mức hỗ trợ, gia đình tự trả.
Trường tư thục được tăng học phí bao nhiêu mỗi năm?
Trường tự xây dựng mức thu nhưng phải công khai lộ trình và tỷ lệ tăng các năm sau, không quá 10%/năm với mầm non, phổ thông và không quá 15%/năm với giáo dục nghề nghiệp, đại học (điểm b khoản 2 Điều 7 Nghị định 238/2025/NĐ-CP). Mức thu phải công khai trước khi tuyển sinh.
Trường tư thục đóng cửa giữa năm học thì học sinh được gì?
Việc giải thể phải bảo đảm quyền lợi người học, nhà giáo và người lao động; trường phải có phương án chuyển học sinh và hoàn trả khoản đã thu cho thời gian chưa học. Nếu trường không thực hiện, phụ huynh khởi kiện yêu cầu hoàn tiền và bồi thường theo hợp đồng dịch vụ giáo dục tại Tòa án nhân dân khu vực nơi trường đặt trụ sở.
Cá nhân có được tự mình mở trường tư thục không?
Có. Một nhà đầu tư được chọn trực tiếp thành lập trường hoặc lập doanh nghiệp để doanh nghiệp thành lập trường. Từ hai nhà đầu tư trở lên thì bắt buộc phải lập tổ chức kinh tế (khoản 3 Điều 54 Luật Giáo dục, sửa đổi 2025).
Lưu ý: Bài viết tổng hợp quy định đang có hiệu lực tại thời điểm đăng và chỉ mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến pháp lý cho một vụ việc cụ thể. Văn bản pháp luật có thể được sửa đổi; vui lòng đối chiếu bản mới nhất hoặc trao đổi với luật sư trước khi quyết định.