Hợp đồng lao động không xác định thời hạn

Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng không ghi ngày kết thúc: quan hệ lao động kéo dài cho tới khi phát sinh một căn cứ chấm dứt mà luật cho phép, như thỏa thuận, đơn phương có báo trước, sa thải, nghỉ hưu. Đây là loại hợp đồng ổn định nhất, nhưng không phải “biên chế” bất khả xâm phạm.

Định nghĩa theo văn bản pháp luật

a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên không xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng;

Điểm a khoản 1 Điều 20 Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 (hiệu lực từ 01/01/2021; hợp nhất 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026, điều này không bị sửa đổi).

Giải nghĩa dễ hiểu

Ba đường hình thành

1. Ký thẳng ngay từ đầu, thường sau thời gian thử việc.
2. Tự chuyển đổi: hợp đồng xác định thời hạn hết hạn, người lao động vẫn làm, trong 30 ngày hai bên không ký hợp đồng mới thì hợp đồng cũ trở thành không xác định thời hạn (điểm b khoản 2 Điều 20). Trong 30 ngày đó, quyền lợi theo hợp đồng cũ.
3. Bắt buộc sau hai lần xác định thời hạn: hợp đồng xác định thời hạn chỉ được ký thêm 01 lần; sau đó nếu vẫn làm phải ký không xác định thời hạn (điểm c khoản 2 Điều 20).

Ngoại lệ được ký nhiều lần hợp đồng xác định thời hạn: giám đốc thuê trong doanh nghiệp có vốn nhà nước, người lao động cao tuổi (khoản 1 Điều 149), người lao động nước ngoài (khoản 2 Điều 151), thành viên ban lãnh đạo tổ chức đại diện người lao động đang trong nhiệm kỳ (khoản 4 Điều 177).

Những mốc riêng của loại hợp đồng này

• Báo trước khi đơn phương chấm dứt: ít nhất 45 ngày cho cả hai bên (điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 36); 120 ngày với tổ bay, thuyền viên, người quản lý doanh nghiệp (Điều 7 Nghị định 145/2020/NĐ-CP).
• Ốm đau, tai nạn: công ty chỉ được đơn phương khi đã điều trị 12 tháng liên tục chưa hồi phục.
• Không có căn cứ “hết hạn”: muốn kết thúc phải dựa vào Điều 34–36, 42, 43 hoặc sa thải theo Điều 125.

Phân biệt hợp đồng không xác định thời hạn với hợp đồng xác định thời hạn

Ví dụ tình huống

Chị Ngô Thị Hà làm kế toán kho cho một công ty logistics ở tỉnh Đồng Nai, hợp đồng 24 tháng từ 01/9/2024 đến 31/8/2026. Hết hạn, chị vẫn đi làm, phòng nhân sự hẹn “ký sau”. Đến hết ngày 30/9/2026 — tròn 30 ngày kể từ ngày hết hạn — vẫn chưa ký gì, nên từ 01/10/2026 hợp đồng của chị trở thành không xác định thời hạn.

Ngày 15/10/2026 công ty báo “hợp đồng đã hết hạn, chị nghỉ từ mai”. Thông báo này không có căn cứ: công ty không thể viện dẫn hết hạn, cũng không có căn cứ nào ở Điều 36, nên đây là đơn phương chấm dứt trái pháp luật; công ty phải nhận chị trở lại, trả lương những ngày không được làm và thêm ít nhất 02 tháng lương (Điều 41). Ngược lại, nếu chính chị muốn nghỉ sau ngày 01/10/2026, chị phải báo trước 45 ngày chứ không còn là 30 ngày như hợp đồng 24 tháng.

Áp dụng trong thực tế và ngoại lệ

• Không có “phụ lục gia hạn”: phụ lục chỉ chi tiết, sửa đổi điều khoản, không được sửa thời hạn (khoản 2 Điều 22). Gia hạn hợp đồng xác định thời hạn bằng phụ lục vẫn bị tính là một lần ký, và dễ phát sinh tranh chấp về loại hợp đồng.
• Thay đổi cơ cấu, lý do kinh tế: người có hợp đồng không xác định thời hạn vẫn có thể bị cho thôi việc theo Điều 42, kèm phương án sử dụng lao động, đối thoại, thông báo trước 30 ngày cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và người lao động, trả trợ cấp mất việc làm.
• Trợ cấp thôi việc, mất việc làm tính như mọi loại hợp đồng, theo thời gian làm việc chưa đóng bảo hiểm thất nghiệp.
• Người lao động cao tuổi: ký được nhiều lần hợp đồng xác định thời hạn mà không bị buộc chuyển sang không xác định thời hạn.

Những chỗ hay hiểu sai

• Sai: “Hợp đồng không thời hạn là không bao giờ bị cho nghỉ.” — Đúng: vẫn bị chấm dứt khi có căn cứ Điều 36, Điều 42, sa thải, hoặc khi thỏa thuận.
• Sai: “Hết hạn mà chưa ký lại thì đương nhiên phải nghỉ.” — Đúng: tiếp tục làm quá 30 ngày mà không ký mới thì hợp đồng tự chuyển thành không xác định thời hạn.
• Sai: “Nghỉ việc chỉ cần báo trước 30 ngày.” — Đúng: 30 ngày là của hợp đồng xác định thời hạn từ 12 tháng; hợp đồng không xác định thời hạn là 45 ngày.
• Sai: “Công ty được tự đổi sang hợp đồng có thời hạn.” — Đúng: mọi thay đổi thời hạn cần thỏa thuận; không thỏa thuận được thì giữ hợp đồng cũ.

Thuật ngữ tiếng Anh tương đương

Dùng indefinite-term labour contract hoặc open-ended employment contract (cách gọi phổ biến trong tài liệu EU, ILO). Tiếng Anh – Anh hằng ngày hay nói permanent contract, nhưng trong văn bản pháp lý nên tránh vì dễ gây hiểu là không thể chấm dứt; cũng không dùng unlimited contract. Ở Mỹ, khái niệm gần nhất là at-will employment nhưng bản chất ngược hẳn: có thể chấm dứt bất cứ lúc nào, không cần căn cứ.

Thuật ngữ liên quan

• Hợp đồng lao động xác định thời hạn — loại còn lại, có thể tự chuyển thành không xác định thời hạn.
• Hợp đồng lao động — khái niệm chung.
• Nghĩa vụ báo trước — 45 ngày với loại hợp đồng này.
• Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động — cách duy nhất để một bên kết thúc khi không thỏa thuận được.
• Trợ cấp thôi việc — tính khi hợp đồng chấm dứt hợp pháp.
• Người lao động cao tuổi — ngoại lệ được ký nhiều lần hợp đồng có thời hạn.

Căn cứ pháp lý

• Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, Điều 20, 22, 33–36, 41, 42, 149, 151, 177 — còn hiệu lực (hợp nhất 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026).
• Nghị định 145/2020/NĐ-CP, Điều 7, 8 — còn hiệu lực.

Hỏi đáp nhanh

Đang làm hợp đồng không xác định thời hạn, công ty có được bắt ký lại hợp đồng 12 tháng không?

Không được ép. Sửa thời hạn hợp đồng phải được hai bên thỏa thuận; phụ lục không được dùng để sửa thời hạn (khoản 2 Điều 22 BLLĐ). Người lao động có quyền từ chối và tiếp tục làm theo hợp đồng cũ (khoản 3 Điều 33). Ký lại vì bị ép là vi phạm nguyên tắc tự nguyện.

Hợp đồng không xác định thời hạn có tự chấm dứt khi đủ tuổi nghỉ hưu không?

Không tự chấm dứt. Đủ tuổi nghỉ hưu là căn cứ để người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt (điểm đ khoản 1 Điều 36), nhưng vẫn phải báo trước 45 ngày, trừ khi hai bên thỏa thuận tiếp tục làm. Người lao động đủ tuổi cũng được nghỉ ngay không cần báo trước (điểm e khoản 2 Điều 35).

Bị ốm dài ngày thì công ty được cho nghỉ sau bao lâu?

Với hợp đồng không xác định thời hạn, chỉ khi đã điều trị 12 tháng liên tục mà khả năng lao động chưa hồi phục; báo trước 03 ngày làm việc (điểm b khoản 1, điểm c khoản 2 Điều 36). Khi sức khỏe bình phục, công ty phải xem xét giao kết lại. Mốc này dài gấp đôi so với hợp đồng xác định thời hạn từ 12 tháng (06 tháng).