Ngày nghỉ lễ, tết

Ngày nghỉ lễ, tết là những ngày người lao động được nghỉ làm việc mà vẫn hưởng nguyên lương do pháp luật ấn định, áp dụng cho mọi người lao động không phân biệt loại hợp đồng hay thâm niên. Từ năm 2026 có 12 ngày: 11 ngày theo Điều 112 Bộ luật Lao động và ngày 24/11 theo Nghị quyết 28/2026/QH16. Ngày lễ không trừ vào phép năm; đi làm ngày lễ được trả ít nhất 300%.

Định nghĩa theo văn bản pháp luật

1. Người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong những ngày lễ, tết sau đây:

a) Tết Dương lịch: 01 ngày (ngày 01 tháng 01 dương lịch);

b) Tết Âm lịch: 05 ngày;

c) Ngày Chiến thắng: 01 ngày (ngày 30 tháng 4 dương lịch);

d) Ngày Quốc tế lao động: 01 ngày (ngày 01 tháng 5 dương lịch);

đ) Quốc khánh: 02 ngày (ngày 02 tháng 9 dương lịch và 01 ngày liền kề trước hoặc sau);

e) Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương: 01 ngày (ngày 10 tháng 3 âm lịch).

Khoản 1 Điều 112 Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 (hiệu lực từ 01/01/2021; không bị sửa đổi trong văn bản hợp nhất 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026). Bổ sung: Điều 2 Nghị quyết 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, hiệu lực từ 01/7/2026 — ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương (tóm lược).

Giải nghĩa dễ hiểu

Đếm đủ 12 ngày

Bộ luật giao Thủ tướng quyết định ngày nghỉ cụ thể của Tết Âm lịch và Quốc khánh (Điều 112 khoản 3); từ 01/7/2025, việc thông báo lịch nghỉ hằng năm cho cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp do Bộ trưởng Bộ Nội vụ thực hiện (Điều 7 khoản 2 Nghị định 128/2025/NĐ-CP). Doanh nghiệp thường được chủ động chọn cách bố trí 05 ngày Tết Âm lịch quanh giao thừa và ngày liền kề Quốc khánh, miễn bảo đảm đủ số ngày nghỉ.

Ngày lễ trùng ngày nghỉ hằng tuần

Người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp (Điều 111 khoản 3). Ngày nghỉ hằng tuần do công ty ghi trong nội quy, không nhất thiết là Chủ nhật; nghỉ bù tính theo lịch của chính công ty đó.

Tiền lương liên quan

• Lương ngày lễ tính theo tiền lương trong hợp đồng tại thời điểm nghỉ (Điều 67 khoản 2 Nghị định 145/2020/NĐ-CP). Người hưởng lương tháng không bị trừ; người hưởng lương ngày, giờ vẫn được trả ngày đó.
• Làm việc ngày lễ: ít nhất 300% tiền lương, chưa kể tiền lương ngày lễ đối với người hưởng lương ngày (Điều 98 khoản 1 điểm c).
• Làm thêm ngày lễ trùng ngày nghỉ hằng tuần: tính mức ngày lễ (300%). Làm vào chính ngày nghỉ bù: tính mức ngày nghỉ hằng tuần (200%) (Điều 55 khoản 3 Nghị định 145/2020).
• Làm thêm vào ban đêm ngày lễ: cộng thêm 30% tiền lương làm đêm và 20% tiền lương giờ ban ngày của ngày lễ (Điều 98 khoản 2, 3), tổng thường được tính là 390%.
• Ngày lễ chỉ được tối đa 12 giờ làm thêm trong ngày (Điều 60 khoản 4 Nghị định 145/2020).

Phân biệt ngày nghỉ lễ, tết với nghỉ hằng năm

Ví dụ tình huống

Năm 2026, Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch) rơi vào Chủ nhật 26/4. Công ty TNHH Dệt may Phố Hiến (một xã thuộc tỉnh Hưng Yên) lấy Chủ nhật làm ngày nghỉ hằng tuần, nên người lao động nghỉ bù thứ Hai 27/4.

• Chị Hà Thị Mai, lương giờ 37.500 đồng, được bố trí làm 08 giờ ngày 26/4 để kịp đơn hàng: trả ít nhất 37.500 × 8 × 300% = 900.000 đồng, vì đây là làm thêm ngày lễ trùng ngày nghỉ hằng tuần.
• Anh Đỗ Văn Khôi cùng lương giờ, làm 08 giờ ngày nghỉ bù 27/4: trả ít nhất 37.500 × 8 × 200% = 600.000 đồng.

Ngày 24/11/2026 (thứ Ba), anh Bùi Quang Huy, kế toán lương tháng 15.600.000 đồng, công ty tính 26 ngày công, lương giờ 75.000 đồng, phải làm 08 giờ để khóa sổ quý: ít nhất 75.000 × 8 × 300% = 1.800.000 đồng; lương của ngày nghỉ đã nằm trong lương tháng nên không cộng thêm.

Áp dụng trong thực tế và ngoại lệ

• Công việc phải thường trực (y tế, điện, nước, vận tải, bảo vệ, khách sạn): vẫn được bố trí làm ngày lễ, nhưng phải có sự đồng ý của người lao động và trả theo mức ngày lễ, trừ trường hợp làm thêm đặc biệt theo Điều 108 (lệnh động viên, khắc phục thiên tai, hỏa hoạn).
• Đình công dự kiến ở đơn vị cấp điện, nước, vận tải công cộng phục vụ mít tinh kỷ niệm ngày lễ có thể bị hoãn (Điều 109 khoản 3 Nghị định 145/2020).
• Người lao động nước ngoài được nghỉ thêm 02 ngày (Tết cổ truyền và Quốc khánh nước họ).
• Không cho nghỉ lễ hoặc không trả đủ lương ngày lễ bị xử phạt theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 10/9/2026, thay Nghị định 12/2022/NĐ-CP.

Những chỗ hay hiểu sai

• Sai: "Lễ trùng Chủ nhật thì coi như mất." — Đúng: được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp.
• Sai: "Tết Dương lịch luật cho nghỉ 2–3 ngày." — Đúng: luật chỉ cho 01 ngày; số ngày dài hơn là do hoán đổi ngày làm việc và phải làm bù.
• Sai: "Ngày 24/11 chỉ cán bộ, công chức được nghỉ." — Đúng: Nghị quyết 28/2026/QH16 dùng chữ "người lao động", áp dụng cả khu vực doanh nghiệp từ năm 2026.
• Sai: "Nghỉ Tết thì trừ vào phép năm." — Đúng: ngày lễ, tết là ngày nghỉ riêng, không trừ phép.
• Sai: "Đi làm ngày lễ hưởng gấp đôi." — Đúng: ít nhất 300%; người lương ngày còn được cộng tiền lương của ngày lễ.

Thuật ngữ tiếng Anh tương đương

Dùng public holidays hoặc paid public holidays; Tết Âm lịch là Lunar New Year (Tet) holiday; ngày nghỉ bù là compensatory day off hoặc substitute holiday. Tránh dùng holiday đứng một mình vì trong tiếng Anh Anh từ này còn chỉ kỳ nghỉ phép (annual leave); bank holiday là khái niệm riêng của Anh, không dùng cho Việt Nam.

Thuật ngữ liên quan

• Thời giờ nghỉ ngơi — nhóm quy định chung chứa ngày nghỉ lễ, tết.
• Nghỉ hằng năm — loại nghỉ có lương khác, tính theo thời gian làm việc.
• Làm thêm giờ — làm việc ngày lễ hưởng mức 300%.
• Trả lương làm việc ban đêm — cộng thêm khi làm đêm ngày lễ.
• Tiền lương — căn cứ trả lương ngày lễ.
• Thưởng — thưởng Tết không bắt buộc, khác với nghỉ Tết hưởng lương.

Căn cứ pháp lý

• Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, Điều 98, 104, 108, 111, 112 — còn hiệu lực (hợp nhất tại 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026).
• Nghị quyết 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, Điều 2 — hiệu lực từ 01/7/2026.
• Nghị định 145/2020/NĐ-CP, Điều 55, 57, 60, 67, 109 — còn hiệu lực.
• Nghị định 128/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp lĩnh vực nội vụ, Điều 7 khoản 2 — hiệu lực từ 01/7/2025.

Hỏi đáp nhanh

Ngày 24/11 doanh nghiệp tư nhân có phải cho nghỉ không?

Có. Điều 2 Nghị quyết 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam (hiệu lực từ 01/7/2026) quy định ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương, không giới hạn ở cán bộ, công chức. Người phải đi làm ngày này được trả ít nhất 300% như các ngày lễ khác.

Người nước ngoài làm việc ở Việt Nam được nghỉ những ngày nào?

Ngoài các ngày lễ của Việt Nam, người lao động nước ngoài được nghỉ thêm 01 ngày Tết cổ truyền dân tộc và 01 ngày Quốc khánh của nước họ, hưởng nguyên lương (Điều 112 khoản 2).

Đang thử việc hoặc mới vào làm vài ngày có được hưởng lương ngày lễ không?

Có. Quyền nghỉ lễ hưởng nguyên lương không phụ thuộc thâm niên hay loại hợp đồng; tiền lương ngày lễ tính theo tiền lương trong hợp đồng (hoặc lương thử việc) tại thời điểm nghỉ (Điều 67 khoản 2 Nghị định 145/2020/NĐ-CP). Khác với nghỉ hằng năm, ngày lễ không tính theo số tháng làm việc.

Thưởng Tết có bắt buộc không?

Bộ luật không bắt buộc. Thưởng do người sử dụng lao động quyết định theo quy chế thưởng (Điều 104); chỉ thành nghĩa vụ khi đã ghi trong hợp đồng lao động, thỏa ước hoặc quy chế đã công bố. Nghỉ Tết hưởng nguyên lương thì bắt buộc.