Thuật ngữ pháp luật vần N

89 thuật ngữ · trang 2/2 · bấm tên để xem định nghĩa đầy đủ, ví dụ và điều luật.

• Người quản lý doanh nghiệp Doanh nghiệp chuyên sâu

  Người quản lý doanh nghiệp là người giữ chức danh quyết định, điều hành doanh nghiệp: chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh, thành viên Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị, Giám đốc, Tổng giám đốc.

• Người sử dụng đất Đất đai chuyên sâu

  Người sử dụng đất là tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư… được Nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất, đang sử dụng ổn định đủ điều kiện cấp giấy, hoặc nhận quyền, thuê lại đất theo Luật Đất đai.

• Người sử dụng lao động Lao động chuyên sâu

  Người sử dụng lao động là doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân thuê mướn, sử dụng người lao động theo thỏa thuận; cá nhân phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ (khoản 2 Điều 3 BLLĐ).

• Người tham gia giao thông Giao thông chuyên sâu

  Người tham gia giao thông đường bộ gồm người điều khiển và người được chở trên phương tiện, người điều khiển, dẫn dắt vật nuôi và người đi bộ trên đường bộ (khoản 8 Điều 2 Luật TTATGT đường bộ 2024).

• Người thụ hưởng Bảo hiểm chuyên sâu

  Người thụ hưởng là tổ chức, cá nhân được bên mua bảo hiểm hoặc người được bảo hiểm chỉ định để nhận tiền bảo hiểm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm.

• Người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc Dân sự chuyên sâu

  Là những người thân (con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng, con thành niên không có khả năng lao động) vẫn được hưởng ít nhất 2/3 suất thừa kế theo pháp luật dù di chúc không cho hoặc cho ít hơn (Điều 644).

• Người thực hành Hình sự chuyên sâu

  Người thực hành là người đồng phạm trực tiếp thực hiện tội phạm, tức tự mình thực hiện hành vi được mô tả trong cấu thành tội phạm hoặc sử dụng người khác không có năng lực, chưa đủ tuổi làm công cụ (khoản 3 Điều 17 BLHS).

• Người tiến hành tố tụng Tố tụng chuyên sâu

  Người tiến hành tố tụng là người thuộc Tòa án, Viện kiểm sát, Cơ quan điều tra được giao giải quyết vụ án, như Thẩm phán, Hội thẩm, Thư ký, Kiểm sát viên, Điều tra viên; phải từ chối hoặc bị thay đổi khi có thể không vô tư.

• Người tổ chức Hình sự chuyên sâu

  Người tổ chức là người đồng phạm giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu hoặc chỉ huy việc thực hiện tội phạm (khoản 3 Điều 17 BLHS); thường bị xử nặng nhất và không được hưởng án treo.

• Người tố giác, báo tin về tội phạm Tố tụng hình sự chuyên sâu

  Người tố giác, báo tin về tội phạm là cá nhân tố cáo hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo vụ việc có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền; họ được giữ bí mật, được bảo vệ và được biết kết quả.

• Người vận chuyển hàng không Hàng không chuyên sâu

  Người vận chuyển hàng không là doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng không, gồm người vận chuyển theo hợp đồng (bên bán vé, ký vận đơn) và người vận chuyển thực tế (bên trực tiếp bay).

• Người vận chuyển Hàng hải chuyên sâu

  Người vận chuyển là người tự mình hoặc ủy quyền cho người khác giao kết hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển với người thuê vận chuyển; có thể không sở hữu con tàu nào.

• Người xúi giục Hình sự chuyên sâu

  Người xúi giục là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm; là một trong bốn loại người đồng phạm theo khoản 3 Điều 17 Bộ luật Hình sự.

• Nguyên đơn dân sự trong vụ án hình sự Tố tụng hình sự chuyên sâu

  Nguyên đơn dân sự trong vụ án hình sự là cá nhân, cơ quan, tổ chức bị thiệt hại do tội phạm gây ra và có đơn yêu cầu bồi thường; họ chỉ tham gia vụ án để đòi bồi thường, không có quyền về phần hình phạt.

• Nguyên đơn trong trọng tài Trọng tài thương mại chuyên sâu

  Nguyên đơn trong trọng tài là cá nhân, cơ quan, tổ chức Việt Nam hoặc nước ngoài khởi kiện bằng đơn gửi trung tâm trọng tài hoặc gửi bị đơn (trọng tài vụ việc), dựa trên thỏa thuận trọng tài, để yêu cầu giải quyết tranh chấp.

• Nguyên đơn Tố tụng chuyên sâu

  Nguyên đơn là người khởi kiện, hoặc người được cơ quan, tổ chức, cá nhân khác khởi kiện thay, để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

• Nhà chung cư Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Nhà chung cư là nhà ở từ 02 tầng trở lên, có nhiều căn hộ, lối đi và cầu thang chung, có phần sở hữu riêng, phần sở hữu chung và hạ tầng dùng chung; gồm loại chỉ để ở và loại sử dụng hỗn hợp.

• Nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp Chứng khoán chuyên sâu

  Nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là nhà đầu tư có năng lực tài chính hoặc chuyên môn về chứng khoán theo khoản 1 Điều 11 Luật Chứng khoán; được mua chứng khoán riêng lẻ, trái phiếu riêng lẻ, góp quỹ thành viên.

• Nhà đầu tư nước ngoài Đầu tư chuyên sâu

  Nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân có quốc tịch nước ngoài hoặc tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.

• Nhà đầu tư Đầu tư chuyên sâu

  Nhà đầu tư là tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh, gồm nhà đầu tư trong nước, nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

• Nhà giáo Giáo dục chuyên sâu

  Nhà giáo là người được tuyển dụng làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, gồm giáo viên và giảng viên; từ 01/01/2026 chịu sự điều chỉnh riêng của Luật Nhà giáo.

• Nhà ở riêng lẻ Xây dựng chuyên sâu

  Nhà ở riêng lẻ là nhà ở xây trên thửa đất ở riêng biệt của tổ chức, cá nhân (kể cả đất thuê, đất mượn), gồm biệt thự, nhà liền kề và nhà độc lập, dùng để ở hoặc sử dụng hỗn hợp (khoản 2 Điều 2 Luật Nhà ở 2023).

• Nhà ở thương mại Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Nhà ở thương mại là nhà ở được đầu tư xây dựng để bán, cho thuê mua, cho thuê theo cơ chế thị trường (khoản 4 Điều 2 Luật Nhà ở 2023), do doanh nghiệp kinh doanh bất động sản làm chủ đầu tư dự án.

• Nhà ở xã hội Nhà ở - Chung cư chuyên sâu

  Nhà ở xã hội là nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước, bán, cho thuê mua, cho thuê cho đúng đối tượng theo Luật Nhà ở 2023, với giá được kiểm soát và hạn chế bán lại trong 5 năm.

• Nhà thầu xây dựng Xây dựng chuyên sâu

  Nhà thầu xây dựng là tổ chức, cá nhân hoặc liên danh tham gia hoạt động xây dựng theo hợp đồng xây dựng; gồm nhà thầu chính (ký với chủ đầu tư) và nhà thầu phụ (ký với nhà thầu chính).

• Nhà thuốc Y tế - Dược chuyên sâu

  Nhà thuốc là loại hình cơ sở bán lẻ thuốc do dược sĩ đại học có 02 năm thực hành phụ trách chuyên môn, được bán mọi loại thuốc được phép lưu hành trừ vắc xin và được pha chế thuốc theo đơn.

• Nhãn hiệu nổi tiếng Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Nhãn hiệu nổi tiếng là nhãn hiệu được bộ phận công chúng có liên quan biết đến rộng rãi trên lãnh thổ Việt Nam (khoản 20 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ); được bảo hộ không cần đăng ký và cả với hàng hóa không liên quan.

• Nhãn hiệu Sở hữu trí tuệ chuyên sâu

  Nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau; quyền đối với nhãn hiệu xác lập qua đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ, hiệu lực 10 năm và gia hạn được nhiều lần.

• Nhập tài sản riêng vào tài sản chung Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Nhập tài sản riêng vào tài sản chung là việc vợ, chồng thỏa thuận biến một tài sản riêng thành tài sản thuộc sở hữu chung hợp nhất của hai vợ chồng; với nhà đất, thỏa thuận phải đúng hình thức luật định (Điều 46 Luật HNGĐ 2014).

• Nhu cầu thiết yếu của gia đình Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Nhu cầu thiết yếu là nhu cầu sinh hoạt thông thường về ăn, mặc, ở, học tập, khám bệnh, chữa bệnh và nhu cầu thông thường khác không thể thiếu cho cuộc sống của mỗi người, mỗi gia đình (khoản 20 Điều 3 Luật HNGĐ 2014).

• Nhường đường Giao thông chuyên sâu

  Nhường đường là nghĩa vụ giảm tốc, dừng lại hoặc tránh sang bên để người, xe có quyền đi trước được đi trước — tại nơi giao nhau, khi chuyển hướng, khi gặp xe xin vượt, xe ưu tiên, người đi bộ.

• Nhượng quyền thương mại Thương mại chuyên sâu

  Nhượng quyền thương mại là việc bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự kinh doanh theo mô hình, nhãn hiệu, bí quyết của mình, kèm quyền kiểm soát và trợ giúp (Điều 284 Luật Thương mại).

• Niêm yết chứng khoán Chứng khoán chuyên sâu

  Niêm yết chứng khoán là việc đưa chứng khoán đủ điều kiện niêm yết vào giao dịch trên hệ thống giao dịch cho chứng khoán niêm yết của Sở giao dịch chứng khoán; chứng khoán chưa đủ điều kiện thì đăng ký giao dịch trên Upcom.

• Nợ gốc Ngân hàng - Tín dụng chuyên sâu

  Nợ gốc là số tiền bên cho vay đã giải ngân mà bên vay còn phải hoàn trả, chưa tính lãi, phí; lãi trong hạn, lãi quá hạn đều được tính trên dư nợ gốc thực tế.

• Nợ xấu Ngân hàng - Tín dụng chuyên sâu

  Nợ xấu là khoản nợ ngân hàng xếp vào nhóm 3, 4 hoặc 5 — thường là quá hạn từ 91 ngày trở lên, hoặc đã phải gia hạn, cơ cấu lại; người vay có nợ xấu bị ghi nhận trên hệ thống thông tin tín dụng.

• Nội quy lao động Lao động chuyên sâu

  Nội quy lao động là văn bản người sử dụng lao động ban hành, quy định giờ giấc, trật tự, an toàn, hành vi vi phạm và hình thức kỷ luật; nơi từ 10 lao động phải lập bằng văn bản và đăng ký (Điều 118–121 BLLĐ 2019).

• Nồng độ cồn Giao thông chuyên sâu

  Nồng độ cồn là lượng cồn (ethanol) đo được trong máu (mg/100 ml) hoặc trong hơi thở (mg/1 lít khí thở); người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ bị cấm có bất kỳ nồng độ cồn nào.

• Nuôi con nuôi Hôn nhân - Gia đình chuyên sâu

  Nuôi con nuôi là việc xác lập quan hệ cha, mẹ và con giữa người nhận con nuôi và người được nhận làm con nuôi, có hiệu lực khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký (Luật Nuôi con nuôi 2010).

• Nuôi trồng thủy sản Nông nghiệp - Lâm nghiệp chuyên sâu

  Nuôi trồng thủy sản là hoạt động kiểm soát, quản lý quá trình nuôi, trồng sinh vật thủy sinh trong môi trường nhất định để tạo ra sản phẩm; cơ sở nuôi phải đáp ứng điều kiện tại Điều 38 Luật Thủy sản.

410 thuật ngữ vần N định nghĩa nguyên văn trong luật →