Mức cấp dưỡng

Mức cấp dưỡng là số tiền (hoặc giá trị tài sản) mà người có nghĩa vụ cấp dưỡng phải đóng góp theo mỗi kỳ hoặc một lần, xác định trên hai cán cân: thu nhập, khả năng thực tế của người cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng. Từ 01/7/2024, khi Tòa quyết định cấp dưỡng nuôi con, mức này có sàn bắt buộc.

Định nghĩa theo văn bản pháp luật

1. Mức cấp dưỡng do người có nghĩa vụ cấp dưỡng và người được cấp dưỡng hoặc người giám hộ của người đó thỏa thuận căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.
2. Khi có lý do chính đáng, mức cấp dưỡng có thể thay đổi. Việc thay đổi mức cấp dưỡng do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

Điều 116 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13

Mức cấp dưỡng do Tòa án quyết định nhưng không thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người cấp dưỡng đang cư trú cho mỗi tháng đối với mỗi người con.

Khoản 2 Điều 7 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TANDTC (hiệu lực từ 01/7/2024)

Giải nghĩa dễ hiểu

Tiền cấp dưỡng cho con gồm những gì

Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP xác định tiền cấp dưỡng cho con là toàn bộ chi phí nuôi dưỡng, học tập của con. Khi tranh chấp, nên lập bảng chi tiêu thật: học phí, bán trú, bảo hiểm y tế, sữa, quần áo, chi phí chữa bệnh mãn tính — đó là cơ sở thuyết phục hơn con số ước chừng.

Mức sàn khi Tòa quyết định (áp dụng từ 01/01/2026)

Ba điểm hay bị bỏ qua: mức sàn tính theo nơi người cấp dưỡng cư trú, không theo nơi con ở; tính cho từng con; và chỉ ràng buộc khi Tòa quyết định. Lương tối thiểu vùng điều chỉnh thì mức sàn đổi theo, nhưng bản án đã tuyên không tự động tăng — muốn tăng phải thỏa thuận hoặc khởi kiện thay đổi.

Phương thức

Hằng tháng, hằng quý, nửa năm, hằng năm hoặc một lần (Điều 117). Không thỏa thuận được thì Tòa quyết định hằng tháng hoặc phương thức khác phù hợp với con và điều kiện kinh tế của người cấp dưỡng. Cấp dưỡng một lần thường chọn khi người cấp dưỡng sắp ra nước ngoài hoặc có tài sản lớn nhưng thu nhập không đều.

Phân biệt mức cấp dưỡng do thỏa thuận và do Tòa quyết định

Ví dụ tình huống

Tình huống 1. Anh Cao Văn Thịnh cư trú tại một phường thuộc vùng I, lương 22 triệu đồng/tháng; hai con 9 tuổi và 6 tuổi ở với mẹ tại một xã vùng III. Chị vợ đề nghị 6 triệu đồng/tháng cho hai con, anh Thịnh chỉ đồng ý 3 triệu. Mức sàn Tòa phải áp dụng: 2.655.000 × 2 = 5.310.000 đồng/tháng (theo nơi anh Thịnh cư trú, không theo vùng III nơi các con sống). Căn cứ học phí, bán trú khoảng 5,8 triệu đồng/tháng cho hai cháu, Tòa có thể ấn định 6.000.000 đồng/tháng.

Tình huống 2. Bản án năm 2019 buộc ông Đoàn Kiên cấp dưỡng 1.000.000 đồng/tháng cho con. Năm 2026 con vào lớp 10 trường tư, học phí 4 triệu đồng/tháng; ông Kiên đã làm trưởng phòng, lương 35 triệu đồng. Mẹ cháu khởi kiện thay đổi mức cấp dưỡng; đây là lý do chính đáng theo khoản 2 Điều 116, và vì là Tòa quyết định nên mức mới không thấp hơn nửa lương tối thiểu vùng nơi ông Kiên cư trú.

Áp dụng trong thực tế và ngoại lệ

• Người trực tiếp nuôi tự nguyện không yêu cầu cấp dưỡng và có đủ điều kiện thì Tòa không buộc (khoản 1 Điều 7 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP) — không có "mức" nào cả.
• Một người cấp dưỡng cho nhiều người (con của hai cuộc hôn nhân): mức được phân bổ theo thu nhập thực tế và nhu cầu của từng người (Điều 108); sàn cho mỗi con vẫn áp dụng khi Tòa quyết định.
• Tạm ngừng khi người cấp dưỡng lâm vào khó khăn kinh tế không có khả năng thực hiện: thỏa thuận hoặc yêu cầu Tòa (khoản 2 Điều 117).
• Án phí: người yêu cầu cấp dưỡng được miễn án phí (điểm b khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14); người có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quyết định của Tòa chịu án phí như vụ án không có giá ngạch (300.000 đồng), giảm còn 50% nếu thỏa thuận được cả mức và phương thức trước phiên tòa (khoản 6 Điều 27).

Những chỗ hay hiểu sai

• Sai: "Mức cấp dưỡng tối thiểu là nửa lương cơ sở." — Đúng: là nửa lương tối thiểu vùng (Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP), cao hơn đáng kể.
• Sai: "Con ở nông thôn thì mức cấp dưỡng thấp." — Đúng: sàn tính theo nơi người cấp dưỡng cư trú.
• Sai: "Lương tối thiểu tăng thì tiền cấp dưỡng trong bản án tự tăng." — Đúng: bản án ghi số tiền cụ thể; muốn tăng phải thỏa thuận hoặc khởi kiện.
• Sai: "Tòa tính theo một tỷ lệ cố định của thu nhập." — Đúng: không có tỷ lệ luật định; Tòa cân đối nhu cầu thực của con với khả năng của người cấp dưỡng, rồi đối chiếu với mức sàn.

Thuật ngữ tiếng Anh tương đương

Dịch là amount of maintenance hoặc child support amount; mức sàn là minimum support amount. Thay đổi mức cấp dưỡng tương ứng modification of support. Lương tối thiểu vùng là regional minimum wage; không nhầm với base salary (lương cơ sở) dùng cho khu vực công. Các nước như Hoa Kỳ có child support guidelines tính theo công thức thu nhập; Việt Nam không có công thức, chỉ có mức sàn.

Thuật ngữ liên quan

• Cấp dưỡng — khái niệm và các cặp nghĩa vụ
• Quyền nuôi con — người nhận cấp dưỡng thay con
• Nhu cầu thiết yếu của gia đình — cơ sở tính mức
• Ly hôn thuận tình — nơi mức cấp dưỡng thường được thỏa thuận
• Thi hành án — cưỡng chế thu tiền cấp dưỡng
• Án phí — trường hợp miễn khi yêu cầu cấp dưỡng

Căn cứ pháp lý

• Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13: Điều 108, 116, 117 — còn hiệu lực.
• Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP: Điều 7 — hiệu lực từ 01/7/2024.
• Nghị định 293/2025/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động — áp dụng từ 01/01/2026.
• Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án: Điều 12, 27 — còn hiệu lực.

Hỏi đáp nhanh

Mức cấp dưỡng tối thiểu năm 2026 là bao nhiêu?

Khi Tòa quyết định, mức cấp dưỡng cho mỗi con mỗi tháng không thấp hơn một nửa lương tối thiểu vùng nơi người cấp dưỡng cư trú. Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP: vùng I 2.655.000 đồng, vùng II 2.365.000 đồng, vùng III 2.070.000 đồng, vùng IV 1.850.000 đồng. Cha mẹ tự thỏa thuận thì có thể khác, nhưng thỏa thuận quá thấp Tòa có thể không công nhận.

Có mức tối đa không?

Không có trần. Tòa căn cứ thu nhập, khả năng thực tế của người cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của con (học phí, chữa bệnh), đồng thời để lại cho người cấp dưỡng mức sống tối thiểu của chính họ. Luật không có công thức theo tỷ lệ phần trăm thu nhập.

Bản án cũ cấp dưỡng 1 triệu đồng/tháng, nay có xin tăng được không?

Được, nếu có lý do chính đáng: con lớn lên, chi phí học tập tăng, người cấp dưỡng tăng thu nhập, giá sinh hoạt tăng. Hai bên tự thỏa thuận, không được thì khởi kiện yêu cầu thay đổi mức cấp dưỡng (khoản 2 Điều 116).

Người cấp dưỡng không có thu nhập ổn định thì Tòa tính thế nào?

Tòa xét cả tài sản, khả năng lao động thực tế, mức sống, không chỉ bảng lương. Người cố tình khai thu nhập thấp nhưng sở hữu nhà, xe, đứng tên doanh nghiệp vẫn có thể bị buộc mức cao hơn mức sàn.