Khuyến mại

Khuyến mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân nhằm thúc đẩy việc bán hàng, cung ứng dịch vụ bằng cách dành cho khách hàng những lợi ích nhất định — giảm giá, quà tặng, phiếu mua hàng, cơ hội trúng thưởng. Cách viết đúng trong văn bản pháp luật là "khuyến mại", không phải "khuyến mãi".

Định nghĩa theo văn bản pháp luật

Khuyến mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân nhằm xúc tiến việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ bằng cách dành cho khách hàng những lợi ích nhất định.

Khoản 1 Điều 88 Luật Thương mại số 36/2005/QH11 (hiệu lực từ 01/01/2006); chi tiết tại Nghị định 81/2018/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 128/2024/NĐ-CP (hiệu lực 01/12/2024) và Nghị định 239/2026/NĐ-CP (hiệu lực 26/6/2026)

Giải nghĩa dễ hiểu

Chín hình thức (Điều 92)

Hàng mẫu, dịch vụ mẫu dùng thử miễn phí; tặng hàng, dịch vụ không thu tiền; bán giảm giá; bán kèm phiếu mua hàng; bán kèm phiếu dự thi; chương trình may rủi; chương trình khách hàng thường xuyên (thẻ tích điểm); chương trình văn hóa, giải trí vì mục đích khuyến mại; hình thức khác được cơ quan quản lý chấp thuận.

Hai trần giá trị (Thông tư 39/2025/TT-BCT, hiệu lực 01/7/2025)

• Giảm giá tối đa 50% giá ngay trước thời gian khuyến mại (Điều 4).
• Quà tặng cho một đơn vị hàng không quá 50% giá bán trước khuyến mại của đơn vị đó; tổng quà của cả chương trình không quá 50% tổng giá trị hàng được khuyến mại (Điều 3). Chương trình may rủi, phiếu dự thi, tích điểm không bị trần theo đơn vị hàng.
• Nâng lên 100% trong chương trình khuyến mại tập trung: do cơ quan nhà nước cấp trung ương, cấp tỉnh quyết định; đợt 30 ngày trước Tết Âm lịch; các kỳ nghỉ lễ, tết, nhưng chỉ trong số ngày nghỉ theo pháp luật lao động (khoản 5 Điều 3).

Giới hạn tổng thời gian giảm giá 120 ngày/năm cho một nhãn hiệu đã bị bãi bỏ từ 26/6/2026 (Nghị định 239/2026).

Hàng không được khuyến mại, không được dùng để khuyến mại

Rượu, xổ số, thuốc lá, sữa thay thế sữa mẹ, thuốc kê đơn (trừ khuyến mại cho thương nhân kinh doanh thuốc), dịch vụ khám chữa bệnh của cơ sở y tế công lập, dịch vụ giáo dục của cơ sở công lập, hàng cấm lưu hành và hàng bị cấm theo Điều 100 Luật Thương mại (khoản 1 Điều 5 Nghị định 81/2018, sửa bởi Nghị định 239/2026). Tiền được dùng làm quà khuyến mại, trừ ở hình thức hàng mẫu, giảm giá, phiếu mua hàng.

Thủ tục với cơ quan quản lý (từ 26/6/2026)

• Không phải làm thủ tục: giảm giá, tặng hàng, hàng mẫu, phiếu mua hàng, khách hàng thường xuyên, chương trình văn hóa giải trí.
• Thông báo đến Sở Công Thương nơi khuyến mại tối thiểu 03 ngày làm việc trước khi thực hiện: chỉ với chương trình kèm phiếu dự thi có tổng giải từ 100 triệu đồng, không thực hiện riêng trên sàn thương mại điện tử, website, ứng dụng khuyến mại trực tuyến.
• Đăng ký và phải được xác nhận trước: chương trình may rủi — Sở Công Thương nếu trong một tỉnh, Bộ Công Thương nếu từ hai tỉnh trở lên (Điều 19 Nghị định 81/2018).

Phân biệt khuyến mại với quảng cáo thương mại

Một chương trình thường có cả hai: thông tin "giảm 30% toàn bộ" in trên băng rôn vừa là nội dung khuyến mại, vừa là sản phẩm quảng cáo, phải đúng cả hai luật. Từ 01/01/2026, các điều về quảng cáo thương mại trong Luật Thương mại đã bị bãi bỏ; xem quảng cáo thương mại.

Ví dụ tình huống

Tháng 9/2026, chuỗi điện máy Phương Nam tổ chức "Bốc thăm trúng thưởng mùa thu" tại các cửa hàng ở TP. Cần Thơ và tỉnh Vĩnh Long, tổng giải 500 triệu đồng, đồng thời giảm giá tivi 60%.

• Chương trình bốc thăm là may rủi, thực hiện trên hai tỉnh nên phải đăng ký với Bộ Công Thương và được xác nhận trước khi chạy. Việc bốc thăm phải công khai, có khách hàng chứng kiến trực tiếp hoặc trực tuyến, lập biên bản; không được lấy kết quả xổ số làm kết quả trúng thưởng.
• Một giải xe máy trị giá 50 triệu đồng không ai nhận đến hết thời hạn trao thưởng: Phương Nam phải nộp 25 triệu đồng vào ngân sách theo quyết định của cơ quan đã xác nhận đăng ký.
• Đợt giảm giá tivi 60% chạy từ 15/9 đến 30/9/2026, ngoài kỳ nghỉ Quốc khánh nên không phải khuyến mại tập trung: vượt trần 50%, Phương Nam có thể bị xử phạt theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP (đã sửa đổi) và phải điều chỉnh. Nếu giảm 60% đúng trong những ngày nghỉ lễ Quốc khánh thì được phép.

Áp dụng trong thực tế và ngoại lệ

• Thông tin phải công khai với mọi hình thức: tên chương trình, giá, thời gian bắt đầu và kết thúc, địa bàn, tên và điện thoại thương nhân, điều kiện kèm theo nếu có (Điều 97). Ghi "giảm đến 50%" mà không nêu hàng nào được giảm bao nhiêu dễ bị coi là gây hiểu lầm.
• Địa điểm cấm: trường học, bệnh viện, trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, đơn vị vũ trang (khoản 7 Điều 100).
• Văn phòng đại diện không được khuyến mại hoặc thuê người khuyến mại tại Việt Nam (khoản 2 Điều 91).
• Thời hạn trao giải của chương trình phiếu dự thi, may rủi không quá 45 ngày kể từ khi kết thúc khuyến mại, trừ bất khả kháng (Điều 21 Nghị định 81/2018, sửa bởi Nghị định 128/2024).
• Không được dừng chương trình trước hạn đã công bố, trừ bất khả kháng, đã hết hàng hoặc hết giải đã công bố, hoặc theo yêu cầu của cơ quan quản lý (Điều 22 Nghị định 81/2018).

Những chỗ hay hiểu sai

• Sai: mỗi năm chỉ được giảm giá 120 ngày. — Đúng: giới hạn này đã bị bỏ từ 26/6/2026; trần 50% mỗi lần giảm vẫn giữ.
• Sai: chương trình nào cũng phải báo Sở Công Thương. — Đúng: giảm giá, tặng hàng, tích điểm không còn phải thông báo; chỉ phiếu dự thi từ 100 triệu đồng phải thông báo, may rủi phải đăng ký.
• Sai: nâng giá lên rồi ghi "giảm 50%" là hợp pháp. — Đúng: mức giảm tính trên giá ngay trước khuyến mại; nâng giá ảo để giảm là khuyến mại gian dối (khoản 5 Điều 100).
• Sai: giải không ai nhận thì doanh nghiệp được giữ lại. — Đúng: với chương trình may rủi phải nộp 50% giá trị vào ngân sách.

Thuật ngữ tiếng Anh tương đương

Khuyến mại: sales promotion; chương trình may rủi: lucky draw hoặc games of chance; phiếu mua hàng: voucher; chương trình khách hàng thường xuyên: loyalty program; khuyến mại tập trung: concentrated promotion program. Không dịch "khuyến mại" thành promotion trơn khi đặt cạnh quảng cáo, vì promotion trong marketing bao gồm cả quảng cáo.

Thuật ngữ liên quan

• Xúc tiến thương mại — khuyến mại là một hình thức xúc tiến
• Quảng cáo thương mại — dễ nhầm, nay theo Luật Quảng cáo
• Cạnh tranh không lành mạnh — khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh bị cấm
• Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng — chống khuyến mại gian dối
• Thương mại điện tử — khuyến mại trên sàn có quy định riêng
• Thương nhân — chủ thể được thực hiện khuyến mại

Căn cứ pháp lý

• Luật Thương mại số 36/2005/QH11, sửa đổi bởi Luật số 44/2019/QH14 (cụm từ "rượu, bia có độ cồn từ 15 độ trở lên") — Điều 88–101; còn hiệu lực (Văn bản hợp nhất số 113/VBHN-VPQH).
• Nghị định 81/2018/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại về xúc tiến thương mại, sửa đổi bởi Nghị định 128/2024/NĐ-CP (hiệu lực 01/12/2024) và Nghị định 239/2026/NĐ-CP (hiệu lực 26/6/2026).
• Thông tư 39/2025/TT-BCT về hạn mức giá trị hàng hóa dùng để khuyến mại và mức giảm giá tối đa (hiệu lực 01/7/2025).
• Nghị định 98/2020/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sửa đổi bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP và Nghị định 24/2025/NĐ-CP.

Hỏi đáp nhanh

Cửa hàng có được giảm giá 70% không?

Thông thường không: mức giảm tối đa là 50% giá ngay trước thời gian khuyến mại (khoản 1 Điều 4 Thông tư 39/2025/TT-BCT). Được giảm tới 100% trong chương trình khuyến mại tập trung — gồm 30 ngày trước Tết Âm lịch, các kỳ nghỉ lễ, tết, chương trình do cơ quan nhà nước quyết định. Không áp trần với thực phẩm tươi sống, hàng bình ổn giá, hoặc khi doanh nghiệp phá sản, giải thể, đổi địa điểm, đổi ngành nghề (khoản 3 Điều 4).

Từ 26/6/2026, chạy chương trình giảm giá có phải báo Sở Công Thương không?

Không. Sau Nghị định 239/2026/NĐ-CP, các hình thức giảm giá, tặng hàng, hàng mẫu, phiếu mua hàng, khách hàng thường xuyên không phải thông báo. Thủ tục thông báo chỉ còn với chương trình kèm phiếu dự thi có tổng giải thưởng từ 100 triệu đồng và không chỉ thực hiện trên sàn thương mại điện tử; chương trình may rủi vẫn phải đăng ký và được xác nhận.

Có được tặng bia, tặng rượu vang kèm khi mua hàng không?

Rượu (kể cả rượu vang) không được dùng để khuyến mại (khoản 1 Điều 5 Nghị định 81/2018, sửa bởi Nghị định 239/2026); Luật Thương mại cấm khuyến mại hoặc dùng rượu, bia từ 15 độ trở lên để khuyến mại. Bia dưới 15 độ thì không bị cấm chung, nhưng tuyệt đối không được khuyến mại cho người dưới 18 tuổi (khoản 3, 4 Điều 100).

Khách trúng thưởng nhưng không đến nhận thì doanh nghiệp được giữ giải không?

Với chương trình may rủi, giải còn lại khi hết thời hạn trao thưởng là giải "không có người trúng thưởng" và doanh nghiệp phải nộp 50% giá trị đã công bố vào ngân sách nhà nước (khoản 4 Điều 96 Luật Thương mại; Điều 13 Nghị định 81/2018). Từ 26/6/2026, giải trao trễ do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan không bị tính vào nhóm này.