Thuật ngữ pháp luật vần Đ
70 thuật ngữ · trang 2/2 · bấm tên để xem định nghĩa đầy đủ, ví dụ và điều luật.
-
Đình chỉ giải quyết vụ án
Tố tụng chuyên sâu
Đình chỉ giải quyết vụ án là quyết định của Tòa án chấm dứt giải quyết vụ án dân sự đã thụ lý mà không xét xử nội dung, khi có căn cứ tại Điều 217 BLTTDS như nguyên đơn rút đơn, hết thời hiệu.
-
Đình công
Lao động chuyên sâu
Đình công là việc người lao động ngừng việc tạm thời, tự nguyện, có tổ chức để đạt yêu cầu trong tranh chấp lao động tập thể về lợi ích, do tổ chức đại diện người lao động có quyền thương lượng tổ chức và lãnh đạo (Điều 198 BLLĐ).
-
Định danh điện tử
CNTT - Dữ liệu cá nhân chuyên sâu
Định danh điện tử là hoạt động đăng ký, đối soát, gắn danh tính điện tử và cấp căn cước điện tử cho công dân (khoản 15 Điều 3 Luật Căn cước 2023), thực hiện qua hệ thống của Bộ Công an và ứng dụng VNeID.
-
Đo đạc địa chính
Đất đai chuyên sâu
Đo đạc địa chính là hoạt động đo vẽ, xác định ranh giới, diện tích, vị trí thửa đất để lập, chỉnh lý bản đồ địa chính hoặc trích đo từng thửa, phục vụ đăng ký, cấp giấy, thu hồi, giải quyết tranh chấp.
-
Đối chất
Tố tụng hình sự chuyên sâu
Đối chất là hoạt động điều tra trong đó Điều tra viên cho hai hay nhiều người đã khai mâu thuẫn nhau trực tiếp trình bày, hỏi lẫn nhau để làm rõ sự thật, khi các biện pháp khác chưa giải quyết được mâu thuẫn.
-
Đối thoại tại nơi làm việc
Lao động chuyên sâu
Đối thoại tại nơi làm việc là việc chia sẻ thông tin, tham khảo, thảo luận, trao đổi ý kiến giữa người sử dụng lao động với người lao động hoặc tổ chức đại diện của họ; bắt buộc ít nhất 01 năm một lần (Điều 63 BLLĐ 2019).
-
Đơn khởi kiện
Tố tụng chuyên sâu
Đơn khởi kiện là văn bản người khởi kiện gửi Tòa án nêu rõ ai kiện ai, quyền lợi nào bị xâm phạm và yêu cầu Tòa giải quyết cụ thể điều gì; nội dung bắt buộc quy định tại Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự.
-
Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động
Lao động chuyên sâu
Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động là việc một bên tự ý kết thúc hợp đồng mà không cần bên kia đồng ý, hợp pháp khi đúng căn cứ và thời hạn báo trước của Điều 35–37 Bộ luật Lao động 2019.
-
Đơn thuốc
Y tế - Dược chuyên sâu
Đơn thuốc là chỉ định dùng thuốc do bác sỹ, y sỹ có giấy phép lập cho người bệnh, ghi tên thuốc, hàm lượng, liều, cách và thời gian dùng; là căn cứ để bán, cấp phát, sử dụng thuốc. Từ 2026 phải kê bằng hình thức điện tử.
-
Đơn vị kế toán
Kế toán - Kiểm toán chuyên sâu
Đơn vị kế toán là cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc các khoản 1 đến 5 Điều 2 Luật Kế toán có lập báo cáo tài chính; hộ kinh doanh, tổ hợp tác phải ghi sổ nhưng không phải đơn vị kế toán.
-
Đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư
Nhà ở - Chung cư chuyên sâu
Đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư là doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc đơn vị sự nghiệp đủ điều kiện theo Điều 150 Luật Nhà ở, ký hợp đồng với Ban quản trị để vận hành tòa nhà; bắt buộc với nhà có thang máy.
-
Đóng cửa mỏ khoáng sản
Năng lượng - Khoáng sản chuyên sâu
Đóng cửa mỏ khoáng sản là hoạt động đưa toàn bộ hoặc một phần diện tích dự án khai thác về trạng thái an toàn, đạt yêu cầu bảo vệ môi trường, tối ưu sử dụng đất sau khai thác (khoản 25 Điều 2 Luật Địa chất và khoáng sản).
-
Đồng phạm giản đơn
Hình sự chuyên sâu
Đồng phạm giản đơn là hình thức đồng phạm không có sự câu kết chặt chẽ, thường mọi người cùng là người thực hành; là khái niệm của khoa học luật hình sự, đối lập với phạm tội có tổ chức (khoản 2 Điều 17 BLHS).
-
Đồng phạm giúp sức
Hình sự chuyên sâu
Đồng phạm giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm, như cung cấp công cụ, thông tin, chở đi, hứa trước che giấu — một trong bốn loại người đồng phạm (Điều 17 BLHS).
-
Đồng phạm
Hình sự chuyên sâu
Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm; người đồng phạm gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục và người giúp sức (Điều 17 BLHS).
-
Động sản
Dân sự chuyên sâu
Động sản là mọi tài sản không phải bất động sản — tiền, xe, hàng hóa, vàng, cổ phiếu, quyền đòi nợ… BLDS 2015 xác định bằng cách loại trừ tại khoản 2 Điều 107.
-
Đồng ý điều trị
Y tế - Dược chuyên sâu
Đồng ý điều trị là việc người bệnh hoặc người đại diện chấp thuận phương pháp khám, chữa bệnh sau khi được giải thích về tình trạng bệnh, lợi ích và rủi ro; phẫu thuật, can thiệp xâm nhập phải có sự đồng ý trước.
-
Được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật
Dân sự chuyên sâu
Được lợi về tài sản không có căn cứ pháp luật là có thêm một khoản lợi về tài sản mà không dựa trên hợp đồng, quy định luật hay quyết định nào, làm người khác bị thiệt; người được lợi phải hoàn trả (Điều 579 BLDS 2015).
-
Đường bay
Hàng không chuyên sâu
Đường bay là tuyến khai thác vận tải hàng không nối cảng hàng không xuất phát với cảng hàng không đến của một chuyến bay; khác với đường hàng không là hành lang trên không có giới hạn độ cao, chiều rộng và được kiểm soát.
-
Đương sự
Tố tụng chuyên sâu
Đương sự là cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền lợi, nghĩa vụ gắn trực tiếp với vụ việc Tòa án đang giải quyết: trong vụ án dân sự gồm nguyên đơn, bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.