Thuật ngữ Giao thông định nghĩa trong luật

93 thuật ngữ · mỗi thuật ngữ kèm định nghĩa nguyên văn và điều luật nguồn.

• Âu tàu

  Âu tàu là công trình chuyên dùng dâng nước, hạ nước để đưa phương tiện qua nơi có mực nước chênh lệch trên đường thủy nội địa. (23/2004/QH11)

• Bao gửi

  Bao gửi là hàng hóa gửi theo bất kỳ phương tiện chở khách nào mà người gửi không đi cùng trên phương tiện đó. (23/2004/QH11)

• Bảo trì kết cấu hạ tầng đường bộ

  Bảo trì kết cấu hạ tầng đường bộ là tập hợp các công việc nhằm bảo đảm và duy trì hoạt động bình thường, an toàn của kết cấu hạ tầng đường bộ theo quy định của thiết k… (35/2024/QH15)

• Cải tạo xe

  Cải tạo xe (sau đây gọi là cải tạo) là việc thay đổi đặc điểm của xe đã được cấp đăng ký xe, biển số xe hoặc xe đã qua sử dụng được nhập khẩu dẫn đến thay đổi về kiểu … (36/2024/QH15)

• Cảng vụ đường thủy nội địa

  Cảng vụ đường thủy nội địa là cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước chuyên ngành về giao thông vận tải đường thủy nội địa tại cảng, bến thủy nội địa; trên luồng… (23/2004/QH11)

• Cảnh giới 2 định nghĩa

  Cảnh giới là hoạt động của người hoặc thiết bị khi có tàu sắp chạy qua các vị trí nguy hiểm đối với an toàn giao thông đường sắt bằng hiệu lệnh và các biện pháp khác n… (16/2026/NĐ-CP)

• Chạy tàu

  Chạy tàu là hoạt động để di chuyển phương tiện giao thông đường sắt. (95/2025/QH15)

• Chốt gác 2 định nghĩa

  Chốt gác là nơi có bố trí người được giao nhiệm vụ thường trực 24/24 giờ trong ngày tại các vị trí nguy hiểm đối với an toàn giao thông đường sắt để có biện pháp xử lý… (16/2026/NĐ-CP)

• Chủ phương tiện

  Chủ phương tiện là tổ chức, cá nhân sở hữu phương tiện. (23/2004/QH11)

• Chuyển hướng xe

  Chuyển hướng xe là tình huống giao thông mà xe rẽ trái hoặc rẽ phải hoặc quay đầu xe. (36/2024/QH15)

• Cơ quan quản lý đường bộ

  Cơ quan quản lý đường bộ là cơ quan thuộc Bộ Xây dựng giúp Bộ trưởng Bộ Xây dựng thực hiện chức năng quản lý nhà nước về hoạt động đường bộ; cơ quan chuyên môn thuộc Ủ… (35/2024/QH15)

• Công trình công nghiệp đường sắt

  Công trình công nghiệp đường sắt là công trình được xây dựng phục vụ cho các hoạt động sản xuất, lắp ráp, sửa chữa, hoán cải phương tiện giao thông đường sắt; sản xuất… (95/2025/QH15)

• Công trình đường sắt

  Công trình đường sắt là công trình xây dựng phục vụ giao thông vận tải đường sắt, bao gồm: đường, cầu, cống, hầm, kè, tường chắn, ga, khu tập kết bảo dưỡng, sửa chữa t… (95/2025/QH15)

• Cứu hộ giao thông đường thủy nội địa

  Cứu hộ giao thông đường thủy nội địa là hoạt động cứu phương tiện, tàu biển, tàu cá hoặc tài sản trên phương tiện, tàu biển, tàu cá thoát khỏi nguy hiểm hoặc hoạt động… (23/2004/QH11)

• Đầu tư, xây dựng công trình thuộc kết cấu hạ tầng đường bộ

  Đầu tư, xây dựng công trình thuộc kết cấu hạ tầng đường bộ là việc đầu tư, xây dựng mới, nâng cấp, mở rộng, cải tạo công trình đường bộ và các công trình khác thuộc kế… (35/2024/QH15)

• Đoàn lai

  Đoàn lai là đoàn gồm nhiều phương tiện được ghép với nhau, di chuyển nhờ phương tiện có động cơ chuyên lai kéo, lai đẩy hoặc lai áp mạn. (23/2004/QH11)

• Đoàn lai hỗn hợp

  Đoàn lai hỗn hợp là đoàn lai được ghép thành đội hình có ít nhất hai trong ba phương thức lai kéo, lai đẩy, lai áp mạn. (23/2004/QH11)

• Đường ngang

  Đường ngang là đoạn đường bộ giao nhau đồng mức với đường sắt được cơ quan có thẩm quyền cho phép xây dựng và khai thác. (95/2025/QH15)

• Đường thủy nội địa

  Đường thủy nội địa là luồng, âu tàu, các công trình đưa phương tiện qua đập, thác trên sông, kênh, rạch hoặc luồng trên hồ, đầm, phá, vụng, vịnh, ven bờ biển, ra đảo, … (23/2004/QH11)

• Đường ưu tiên

  Đường ưu tiên là đường mà trên đó phương tiện tham gia giao thông đường bộ được các phương tiện tham gia giao thông đường bộ đến từ hướng khác nhường đường khi qua nơi… (36/2024/QH15)

• Dự án đường sắt

  Dự án đường sắt là dự án đầu tư đường sắt quốc gia, đường sắt địa phương hoặc dự án đường sắt địa phương theo mô hình TOD. (95/2025/QH15)

• Dự án đường sắt địa phương theo mô hình TOD

  Dự án đường sắt địa phương theo mô hình TOD là dự án đầu tư được lập cho toàn tuyến hoặc một phần tuyến đường sắt địa phương kết hợp với đầu tư phát triển đô thị trong… (95/2025/QH15)

• Dừng khai thác tuyến, đoạn tuyến, ga đường sắt

  Dừng khai thác tuyến, đoạn tuyến, ga đường sắt là việc không tổ chức khai thác chạy tàu trên tuyến, đoạn tuyến, ga đường sắt trong khoảng thời gian nhất định. (16/2026/NĐ-CP)

• Ga đường sắt

  Ga đường sắt là nơi để phương tiện giao thông đường sắt dừng, tránh, vượt, đón, trả khách, xếp, dỡ hàng hoá, thực hiện tác nghiệp kỹ thuật và các dịch vụ khác. (95/2025/QH15)

• Giao thông thông minh

  Giao thông thông minh là việc ứng dụng các công nghệ điện tử, thông tin, truyền thông, khoa học quản lý mới, hiện đại nhằm tối ưu hiệu suất quản lý, khai thác kết cấu … (35/2024/QH15)

• Hàng hóa ký gửi

  Hàng hóa ký gửi là hàng hóa gửi theo xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách mà người gửi không đi cùng trên xe, được thực hiện theo thỏa thuận giữa người kinh doanh vận… (35/2024/QH15)

• Hàng hóa nguy hiểm

  Hàng hóa nguy hiểm là hàng hóa có chứa các chất nguy hiểm hoặc vật phẩm nguy hiểm khi vận chuyển trên đường sắt có khả năng gây nguy hại tới tính mạng, sức khỏe con ng… (16/2026/NĐ-CP)

• Hành lang an toàn đường bộ

  Hành lang an toàn đường bộ là dải đất dọc hai bên đất của đường bộ, tính từ mép ngoài phần đất để bảo vệ, bảo trì đường bộ ra hai bên để bảo đảm an toàn giao thông đườ… (35/2024/QH15)

• Hành lang an toàn giao thông đường sắt

  Hành lang an toàn giao thông đường sắt là dải đất dọc hai bên đường sắt, tính từ mép ngoài phần đất thuộc phạm vi bảo vệ đường sắt. (95/2025/QH15)

• Hành lang bảo vệ luồng

  Hành lang bảo vệ luồng là phần giới hạn của vùng nước hoặc dải đất dọc hai bên luồng để lắp đặt báo hiệu, bảo vệ luồng và bảo đảm an toàn giao thông. (23/2004/QH11)

• Hành lý 2 định nghĩa

  Hành lý là vật dùng, hàng hóa của hành khách mang theo trong cùng chuyến đi, bao gồm hành lý xách tay và hành lý ký gửi. (23/2004/QH11)

• Hoa tiêu đường thủy nội địa

  Hoa tiêu đường thủy nội địa (sau đây gọi là hoa tiêu) là người tư vấn, giúp thuyền trưởng điều khiển phương tiện hành trình an toàn. (23/2004/QH11)

• Hoán cải phương tiện

  Hoán cải phương tiện là việc thay đổi tính năng, kết cấu, công dụng của phương tiện. (23/2004/QH11)

• Hoạt động đường sắt

  Hoạt động đường sắt là hoạt động của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực: quy hoạch, đầu tư xây dựng, quản lý, bảo trì, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt; vận tải đường sắt… (95/2025/QH15)

• Hoạt động vận tải đưa đón trẻ em mầm non, học sinh bằng xe ô tô

  Hoạt động vận tải đưa đón trẻ em mầm non, học sinh bằng xe ô tô là hoạt động sử dụng xe ô tô để đưa đón trẻ em mầm non, học sinh đi lại giữa nơi ở và nơi học tập hoặc … (35/2024/QH15)

• Hoạt động vận tải đường bộ

  Hoạt động vận tải đường bộ là việc tổ chức, cá nhân sử dụng xe thô sơ, xe cơ giới để vận tải người, hàng hóa trên đường bộ trong nước, quốc tế. Hoạt động vận tải đường… (35/2024/QH15)

• Ke ga

  Ke ga (đường lên, xuống tàu) là công trình trong ga đường sắt để phục vụ hành khách lên, xuống tàu, xếp, dỡ hàng hóa. (95/2025/QH15)

• Kết cấu hạ tầng đường sắt

  Kết cấu hạ tầng đường sắt là công trình đường sắt, phạm vi bảo vệ công trình đường sắt và hành lang an toàn giao thông đường sắt. (95/2025/QH15)

• Kết nối đường sắt

  Kết nối đường sắt là việc kết nối các tuyến đường sắt với nhau về kết nối kết cấu hạ tầng, điều hành giao thông vận tải đường sắt; kết nối đường sắt với đường bộ tại g… (95/2025/QH15)

• Khổ đường sắt

  Khổ đường sắt là khoảng cách ngắn nhất giữa hai má trong của đường ray. (95/2025/QH15)

• Khu đoạn

  Khu đoạn là tập hợp một số khu gian và ga đường sắt kế tiếp nhau phù hợp với tác nghiệp chạy tàu. (95/2025/QH15)

• Khu gian

  Khu gian là đoạn đường sắt nối hai ga liền kề, được tính từ vị trí xác định tín hiệu vào ga của ga phía bên này đến vị trí xác định tín hiệu vào ga gần nhất của ga phí… (95/2025/QH15)

• Kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt

  Kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. (95/2025/QH15)

• Kinh doanh vận tải đường sắt

  Kinh doanh vận tải đường sắt là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, gồm kinh doanh vận tải hành khách, hành lý và hàng hóa trên đường sắt. (95/2025/QH15)

• Làn đường

  Làn đường là một phần của phần đường xe chạy được chia theo chiều dọc của đường, có đủ chiều rộng cho xe chạy an toàn. (36/2024/QH15)

• Lối đi tự mở

  Lối đi tự mở là đoạn đường bộ giao nhau đồng mức với đường sắt do tổ chức, cá nhân tự xây dựng, sử dụng, khai thác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. (95/2025/QH15)

• Luồng chạy tàu thuyền

  Luồng chạy tàu thuyền (sau đây gọi là luồng) là vùng nước được giới hạn bằng hệ thống báo hiệu đường thủy nội địa để phương tiện đi lại thông suốt, an toàn. (23/2004/QH11)

• Mạn được gió của thuyền

  Mạn được gió của thuyền là mạn có hướng gió thổi vào cánh buồm chính. (23/2004/QH11)

• Người kinh doanh vận tải

  Người kinh doanh vận tải là người vận tải giao kết hợp đồng vận tải hàng hóa, hành khách với người thuê vận tải để thực hiện việc vận tải hàng hóa, hành khách mà có th… (23/2004/QH11)

• Người lái phương tiện

  Người lái phương tiện là người trực tiếp điều khiển phương tiện không có động cơ trọng tải toàn phần đến 15 tấn hoặc phương tiện có động cơ tổng công suất máy chính đế… (23/2004/QH11)

• Người nhận hàng có bài biên soạn

  Người nhận hàng là tổ chức, cá nhân có tên nhận hàng ghi trên giấy vận chuyển. (23/2004/QH11)

• Người quản lý, sử dụng đường bộ

  Người quản lý, sử dụng đường bộ là chủ sở hữu trực tiếp quản lý, sử dụng, vận hành, khai thác công trình đường bộ hoặc tổ chức, cá nhân được giao quản lý, sử dụng, vận… (35/2024/QH15)

• Người thuê vận tải

  Người thuê vận tải là tổ chức, cá nhân giao kết hợp đồng vận tải hàng hóa, hành khách với người kinh doanh vận tải. (23/2004/QH11)

• Người vận tải

  Người vận tải là tổ chức, cá nhân sử dụng phương tiện để vận tải người, hàng hóa trên đường thủy nội địa. (23/2004/QH11)

• Nhân viên đường sắt

  Nhân viên đường sắt là người điều khiển phương tiện giao thông đường sắt, người trực tiếp tham gia hoạt động chạy tàu. (95/2025/QH15)

• Niên hạn sử dụng phương tiện giao thông đường sắt

  Niên hạn sử dụng phương tiện giao thông đường sắt là khoảng thời gian được phép khai thác trên đường sắt của phương tiện, tính từ thời điểm phương tiện đóng mới được c… (65/2018/NĐ-CP)

• Niên hạn sử dụng phương tiện giao thông đường sắt được phép nhập khẩu

  Niên hạn sử dụng phương tiện giao thông đường sắt được phép nhập khẩu là khoảng thời gian tối đa mà phương tiện giao thông đường sắt đã được khai thác, sử dụng trước k… (65/2018/NĐ-CP)

• Phạm vi bảo vệ công trình đường sắt

  Phạm vi bảo vệ công trình đường sắt là giới hạn được xác định bởi khoảng không, vùng đất, vùng nước xung quanh liền kề với công trình đường sắt. (95/2025/QH15)

• Phần đường xe chạy

  Phần đường xe chạy là phần của đường bộ được sử dụng cho phương tiện giao thông đường bộ đi lại. (36/2024/QH15)

• Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng 2 định nghĩa

  Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (Transit-Oriented Development, gọi tắt là TOD) là giải pháp quy hoạch, đầu tư cải tạo, chỉnh trang và phát triển… (95/2025/QH15)

• Phương tiện đi đối hướng nhau

  Phương tiện đi đối hướng nhau là hai phương tiện đi ngược hướng nhau mà từ phương tiện của mình nhìn thấy mũi phương tiện kia thẳng trước mũi phương tiện của mình. (23/2004/QH11)

• Phương tiện giao thông đường bộ

  Phương tiện giao thông đường bộ là các loại xe, bao gồm: phương tiện giao thông cơ giới đường bộ (sau đây gọi là xe cơ giới), phương tiện giao thông thô sơ đường bộ (s… (36/2024/QH15)

• Phương tiện giao thông đường sắt

  Phương tiện giao thông đường sắt là đầu máy, toa xe, phương tiện chuyên dùng đường sắt. (95/2025/QH15)

• Phương tiện tham gia giao thông đường bộ

  Phương tiện tham gia giao thông đường bộ là phương tiện giao thông đường bộ tham gia giao thông trên đường bộ. (36/2024/QH15)

• Phương tiện thô sơ

  Phương tiện thô sơ là phương tiện không có động cơ chỉ di chuyển bằng sức người hoặc sức gió, sức nước. (23/2004/QH11)

• Phương tiện thủy nội địa

  Phương tiện thủy nội địa (sau đây gọi là phương tiện) là tàu, thuyền và các cấu trúc nổi khác, có động cơ hoặc không có động cơ, chuyên hoạt động trên đường thủy nội địa. (23/2004/QH11)

• Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ

  Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, được hình thành ở trung ương để huy động nguồn lực xã hội hỗ trợ giảm t… (36/2024/QH15)

• Quy hoạch chi tiết kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa

  Quy hoạch chi tiết kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa là quy hoạch chi tiết ngành, cụ thể hoá quy hoạch tổng thể kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa. (23/2004/QH11)

• Quy hoạch khu vực TOD

  Quy hoạch khu vực TOD là quy hoạch được phát triển chuyên biệt theo định hướng ưu tiên đi lại bằng giao thông công cộng cho khu vực bao gồm nhà ga và vùng phụ cận. (95/2025/QH15)

• Sức chở người của phương tiện

  Sức chở người của phương tiện là số lượng người tối đa được phép chở trên phương tiện, trừ thuyền viên, người lái phương tiện và trẻ em dưới một tuổi. (23/2004/QH11)

• Tai nạn giao thông đường bộ

  Tai nạn giao thông đường bộ là va chạm liên quan đến người, phương tiện khi tham gia giao thông đường bộ, xảy ra ngoài ý muốn của người tham gia giao thông đường bộ, g… (36/2024/QH15)

• Tai nạn giao thông đường sắt đặc biệt nghiêm trọng

  Tai nạn giao thông đường sắt đặc biệt nghiêm trọng là tai nạn có từ 03 người chết trở lên hoặc có từ 11 người bị thương trở lên hoặc gây thiệt hại về tài sản có giá tr… (65/2018/NĐ-CP)

• Tai nạn giao thông đường sắt ít nghiêm trọng

  Tai nạn giao thông đường sắt ít nghiêm trọng là tai nạn có từ 01 đến 05 người bị thương hoặc gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ 20 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng. (65/2018/NĐ-CP)

• Tai nạn giao thông đường sắt nghiêm trọng

  Tai nạn giao thông đường sắt nghiêm trọng là tai nạn có 01 người chết hoặc có từ 06 đến 08 người bị thương hoặc gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ 100 triệu đồng đ… (65/2018/NĐ-CP)

• Tai nạn giao thông đường sắt rất nghiêm trọng

  Tai nạn giao thông đường sắt rất nghiêm trọng là tai nạn có 02 người chết hoặc có từ 09 đến 10 người bị thương hoặc gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ năm trăm tri… (65/2018/NĐ-CP)

• Tai nạn giao thông đường thủy nội địa

  Tai nạn giao thông đường thủy nội địa là tai nạn xảy ra trên đường thủy nội địa, trong vùng nước cảng, bến thủy nội địa do đâm va hoặc sự cố liên quan đến phương tiện,… (23/2004/QH11)

• Tạm dừng khai thác đường cao tốc

  Tạm dừng khai thác đường cao tốc là trường hợp tạm không cho phương tiện tham gia giao thông đường bộ trên một chiều, hai chiều, một đoạn hoặc cả tuyến đường cao tốc, … (35/2024/QH15)

• Thanh thải

  Thanh thải là việc loại bỏ các vật chướng ngại trên đường thủy nội địa. (23/2004/QH11)

• Thanh toán điện tử giao thông đường bộ

  Thanh toán điện tử giao thông đường bộ là việc thanh toán các loại phí, giá, tiền dịch vụ liên quan đến hoạt động giao thông của phương tiện giao thông đường bộ thông … (35/2024/QH15)

• Tháo dỡ tuyến, đoạn tuyến, ga đường sắt

  Tháo dỡ tuyến, đoạn tuyến, ga đường sắt là việc dỡ bỏ và không dùng lại toàn bộ các công trình, hạng mục công trình của tuyến, đoạn tuyến, ga đường sắt đó. (16/2026/NĐ-CP)

• Thiết bị an toàn cho trẻ em

  Thiết bị an toàn cho trẻ em là thiết bị có đủ khả năng bảo đảm an toàn cho trẻ em ở tư thế ngồi hoặc nằm trên xe ô tô, được thiết kế để giảm nguy cơ chấn thương cho ng… (36/2024/QH15)

• Thiết bị thông minh hỗ trợ chỉ huy, điều khiển giao thông đường bộ

  Thiết bị thông minh hỗ trợ chỉ huy, điều khiển giao thông đường bộ là thiết bị kỹ thuật công nghệ có khả năng phát hiện, phân tích, đánh giá các tình huống giao thông … (36/2024/QH15)

• Thuyền trưởng có bài biên soạn

  Thuyền trưởng là chức danh của người chỉ huy cao nhất trên phương tiện không có động cơ trọng tải toàn phần trên 15 tấn hoặc phương tiện có động cơ tổng công suất máy … (23/2004/QH11)

• Thuyền viên có bài biên soạn 2 định nghĩa

  Thuyền viên là người làm việc theo chức danh quy định trên phương tiện không có động cơ trọng tải toàn phần trên 15 tấn hoặc phương tiện có động cơ tổng công suất máy … (23/2004/QH11)

• Trật tự, an toàn giao thông đường bộ

  Trật tự, an toàn giao thông đường bộ là trạng thái giao thông trên đường bộ có trật tự, bảo đảm an toàn, thông suốt; được hình thành và điều chỉnh bởi các quy tắc, ngu… (36/2024/QH15)

• Trình báo đường thủy nội địa

  Trình báo đường thủy nội địa là văn bản thông báo hoàn cảnh phương tiện, tàu biển, tàu cá gặp phải và những biện pháp thuyền trưởng hoặc người lái phương tiện đã áp dụ… (23/2004/QH11)

• Trọng tải toàn phần của phương tiện

  Trọng tải toàn phần của phương tiện là khối lượng tính bằng tấn của hàng hóa, nhiên liệu, dầu bôi trơn, nước trong khoang két, lương thực, thực phẩm, hành khách và hàn… (23/2004/QH11)

• Trung tâm quản lý, điều hành giao thông tuyến đường cao tốc

  Trung tâm quản lý, điều hành giao thông tuyến đường cao tốc là một thành phần của hệ thống quản lý giao thông thông minh, được đầu tư đồng thời khi xây dựng đường cao … (35/2024/QH15)

• Ùn tắc giao thông đường bộ

  Ùn tắc giao thông đường bộ (sau đây gọi là ùn tắc giao thông) là tình trạng người, phương tiện tham gia giao thông đường bộ bị dồn ứ, di chuyển với tốc độ rất chậm hoặ… (36/2024/QH15)

• Vạch dấu mớn nước an toàn

  Vạch dấu mớn nước an toàn là vạch đánh dấu trên phương tiện để giới hạn phần thân phương tiện được phép chìm trong nước khi hoạt động. (23/2004/QH11)

• Vận tải đa phương thức

  Vận tải đa phương thức là việc vận tải hàng hóa từ địa điểm nhận hàng đến địa điểm trả hàng cho người nhận hàng bằng ít nhất 02 phương thức vận tải, trong đó có phương… (35/2024/QH15)

• Vị trí nguy hiểm đối với an toàn giao thông đường sắt 2 định nghĩa

  Vị trí nguy hiểm đối với an toàn giao thông đường sắt là nơi đường sắt giao nhau với đường bộ không phù hợp với quy định tại Điều 16 Luật Đường sắt và thường xuyên xảy… (16/2026/NĐ-CP)

• Vùng đất

  Vùng đất là phần đất liền kề được xác định bằng một khoảng cách nhất định theo quy định của Nghị định này nhằm bảo vệ công trình đường sắt. (16/2026/NĐ-CP)

Giải nghĩa dễ hiểu, ví dụ, phân biệt: xem các mục biên soạn lĩnh vực Giao thông.