Dữ liệu mở

Dữ liệu mở là dữ liệu mà ai có nhu cầu cũng được tiếp cận, chia sẻ, khai thác, sử dụng, không cần xin phép từng lần. Với dữ liệu mở do cơ quan nhà nước công bố, người dùng được dùng miễn phí, không phải khai báo danh tính, được sao chép, kết hợp với dữ liệu khác và đưa vào sản phẩm thương mại — đổi lại phải ghi nguồn và tuân thủ điều kiện công bố.

Định nghĩa theo văn bản pháp luật

4. Dữ liệu mở là dữ liệu mà mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân có nhu cầu đều được tiếp cận, chia sẻ, khai thác, sử dụng.

Khoản 4 Điều 3 Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025)

1. Dữ liệu mở của cơ quan nhà nước là dữ liệu được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố rộng rãi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân tự do sử dụng, tái sử dụng, chia sẻ.

Khoản 1 Điều 43 Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2024)

Giải nghĩa dễ hiểu

Dữ liệu mở đứng ở đâu trong cách phân loại

Cơ quan nhà nước phải phân loại dữ liệu theo tính chất chia sẻ thành ba nhóm (điểm a khoản 1 Điều 13 Luật Dữ liệu): dữ liệu dùng chung (chia sẻ giữa các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận và đoàn thể), dữ liệu dùng riêng (chỉ trong nội bộ một cơ quan) và dữ liệu mở (cho tất cả mọi người). Cơ quan nhà nước có trách nhiệm công bố danh mục dữ liệu mở và tổ chức công khai dữ liệu đó (khoản 4 Điều 21).

Yêu cầu với bên công bố

• Toàn vẹn, phản ánh đầy đủ thông tin, cập nhật mới nhất; truy cập được trên Internet; máy móc đọc, xử lý được; định dạng mở; miễn phí (khoản 2 Điều 43 Luật Giao dịch điện tử).
• Cung cấp dưới dạng tập dữ liệu mở gồm dữ liệu đặc tả và nội dung, đăng trên ít nhất một kênh: cổng thông tin của cơ quan, cổng dữ liệu bộ ngành, địa phương, hoặc Cổng dữ liệu quốc gia (Điều 28 Nghị định 194/2025/NĐ-CP).
• Không được tiết lộ thông tin cá nhân, kể cả nguy cơ lộ khi kết hợp với thông tin khác; danh mục rà soát hằng năm; dữ liệu đã công bố phải cập nhật, bổ sung trong thời hạn không quá 03 tháng (khoản 2 Điều 27).
• Mỗi tập dữ liệu gắn với một Công bố mở — văn bản điều kiện sử dụng do cơ quan cung cấp ban hành hoặc chấp nhận (Điều 26).

Quyền và nghĩa vụ của người dùng

• Tự do truy cập, không phải khai báo định danh (khoản 3 Điều 43).
• Tự do sao chép, chia sẻ, kết hợp với dữ liệu khác, dùng trong sản phẩm thương mại hoặc phi thương mại, trừ khi pháp luật quy định khác (khoản 4).
• Phải trích dẫn, ghi nhận việc sử dụng dữ liệu mở trong sản phẩm, tài liệu liên quan (khoản 5).
• Tự chịu rủi ro về độ chính xác (khoản 6).

Phân biệt dữ liệu mở với dữ liệu được công khai

Ví dụ: danh sách cán bộ được niêm yết ở trụ sở là thông tin công khai, không phải dữ liệu mở; không thể lấy về làm danh bạ bán quảng cáo với lý do "đã công khai".

Ví dụ tình huống

Tháng 6/2026, nhóm khởi nghiệp của chị Đỗ Thu Trang (phường Cầu Giấy, Hà Nội) tải từ Cổng dữ liệu quốc gia tập dữ liệu mở về vị trí trường học, trạm y tế và điểm dịch vụ công của 34 tỉnh, thành phố để làm ứng dụng tìm trường cho phụ huynh, thu phí gói nâng cao 49.000 đồng/tháng. Để "làm giàu" dữ liệu, nhóm định thu thập thêm tên, số điện thoại giáo viên từ các trang mạng xã hội và ghép vào từng trường.

Kết luận: phần dữ liệu mở được dùng cho sản phẩm thu phí mà không cần xin phép, miễn là ứng dụng ghi rõ nguồn và tuân thủ Công bố mở gắn với tập dữ liệu (khoản 4, 5 Điều 43 Luật Giao dịch điện tử; khoản 4 Điều 26 Nghị định 194/2025/NĐ-CP). Dữ liệu vị trí sai thì nhóm không đòi được cơ quan công bố bồi thường, nên điều khoản sử dụng của ứng dụng cần nói rõ giới hạn trách nhiệm. Còn việc gom thông tin giáo viên là thu thập dữ liệu cá nhân, phải có sự đồng ý của từng người hoặc căn cứ khác theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân; việc dữ liệu nền là dữ liệu mở không hợp pháp hóa phần ghép thêm này.

Áp dụng trong thực tế và ngoại lệ

• Khai thác qua Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia: tổ chức, cá nhân tự do khai thác dữ liệu mở; dữ liệu cá nhân trong đó chỉ được khai thác khi có sự đồng ý của Trung tâm dữ liệu quốc gia và của chính người đó (điểm c khoản 3 Điều 35 Luật Dữ liệu).
• Dữ liệu cá nhân và dữ liệu mở: dữ liệu cá nhân sau khi khử nhận dạng không còn là dữ liệu cá nhân (khoản 1 Điều 2 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân); cấm tái nhận dạng dữ liệu đã khử, trừ khi luật có quy định khác (điểm b khoản 6 Điều 14). Người dùng kết hợp dữ liệu mở với nguồn khác để lần ra danh tính là vi phạm.
• Phản hồi chất lượng: bộ, ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải chỉ định đầu mối tiếp nhận phản hồi của người dùng về chất lượng, định dạng dữ liệu mở (điểm b khoản 3 Điều 27 Nghị định 194).

Những chỗ hay hiểu sai

• Sai: thông tin đăng trên trang web cơ quan nhà nước đều là dữ liệu mở. — Đúng: chỉ dữ liệu nằm trong danh mục dữ liệu mở, được cung cấp theo Công bố mở mới là dữ liệu mở.
• Sai: dữ liệu mở phải trả phí như dịch vụ cung cấp thông tin. — Đúng: dữ liệu mở của cơ quan nhà nước là miễn phí; phí chỉ có thể phát sinh với dữ liệu khác không thuộc diện mở.
• Sai: dữ liệu mở là dữ liệu "không ai sở hữu". — Đúng: cơ quan vẫn là chủ sở hữu, chủ quản dữ liệu; "mở" chỉ là cách cho phép sử dụng.

Thuật ngữ tiếng Anh tương đương

Dữ liệu mở là open data; dữ liệu mở của chính phủ thường gọi open government data. Tập dữ liệu mở là open dataset (Nghị định 194/2025/NĐ-CP tự chú thích cụm này). "Công bố mở" gần nghĩa nhất với open licence hoặc open data licence. Đừng nhầm với public information — thông tin công khai — vì thông tin công khai không mặc nhiên cho phép tái sử dụng.

Thuật ngữ liên quan

• Dữ liệu cá nhân — loại dữ liệu không được xuất hiện trong dữ liệu mở
• Giao dịch điện tử — Luật Giao dịch điện tử là nơi quy định quyền của người dùng dữ liệu mở
• Hệ thống thông tin — cổng dữ liệu nơi công bố dữ liệu mở
• Quyền tác giả — cần phân biệt khi tái sử dụng thông tin công khai không phải dữ liệu mở
• Bảo vệ dữ liệu cá nhân — giới hạn khi kết hợp dữ liệu mở với nguồn khác

Căn cứ pháp lý

• Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15 (hiệu lực 01/7/2025), sửa đổi bởi Luật An ninh mạng 116/2025/QH15 — khoản 4 Điều 3; Điều 13, 21, 35.
• Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15 (hiệu lực 01/7/2024) — Điều 43.
• Nghị định 194/2025/NĐ-CP về cơ sở dữ liệu quốc gia, kết nối và chia sẻ dữ liệu, dữ liệu mở phục vụ giao dịch điện tử của cơ quan nhà nước (hiệu lực 19/8/2025) — Điều 26–29.
• Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 — khoản 1 Điều 2; Điều 14.

Hỏi đáp nhanh

Lấy dữ liệu mở của nhà nước làm ứng dụng bán thu tiền có được không?

Được. Khoản 4 Điều 43 Luật Giao dịch điện tử cho phép dùng dữ liệu mở trong sản phẩm, dịch vụ thương mại hoặc phi thương mại, trừ khi pháp luật có quy định khác. Điều kiện là tuân thủ nội dung Công bố mở gắn với tập dữ liệu và ghi nhận nguồn dữ liệu mở trong sản phẩm.

Dữ liệu mở sai làm mình thiệt hại thì có kiện cơ quan nhà nước được không?

Khoản 6 Điều 43 Luật Giao dịch điện tử nói rõ cơ quan nhà nước không chịu trách nhiệm về thiệt hại phát sinh do việc sử dụng dữ liệu mở. Muốn dùng cho quyết định quan trọng (định giá, cho vay, đầu tư), cần đối chiếu nguồn gốc hoặc xin văn bản cung cấp thông tin chính thức.

Thấy dữ liệu mở có lẫn tên, số điện thoại người dân thì xử lý thế nào?

Dữ liệu mở không được tiết lộ thông tin cá nhân (điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị định 194/2025/NĐ-CP). Nên báo cho đầu mối tiếp nhận phản hồi của cơ quan công bố. Việc người dùng tiếp tục thu thập, khai thác phần dữ liệu cá nhân đó vẫn phải tuân theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, không vì nằm trong tập dữ liệu mở mà được tự do.