Truy cứu trách nhiệm hình sự là việc cơ quan có thẩm quyền áp dụng các biện pháp tố tụng để xác định một người đã thực hiện tội phạm và buộc người đó phải chịu trách nhiệm hình sự.
Quá trình này gồm các giai đoạn như khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử. Một người chỉ bị coi là có tội khi có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Việc truy cứu phải đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không làm oan người vô tội.
Ví dụ: Cơ quan điều tra khởi tố vụ án, khởi tố bị can để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với nghi phạm.
Thuật ngữ liên quan: khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, bị can.